GNTN: bộ mặt đáng tin cho dự án giảm nghèo Tây Nguyên
GNTN là dự án giảm nghèo ở Tây Nguyên. Dự án cần một hình ảnh trang trọng nhưng gần gũi, để bà con và nhà tài trợ cùng tin. Sinh Vũ làm chiến lược, bộ nhận diện (logo, màu sắc, kiểu chữ và cách trình bày thống nhất) và bao bì cho dự án.

Vấn đề
Chương trình giảm nghèo không giống một thương hiệu bán hàng. Chương trình đi qua nhiều buôn làng, nhiều cấp cán bộ và nhiều nhà tài trợ. Mỗi nơi hiểu theo cách riêng, trình bày theo cách riêng, đôi khi còn gọi tên khác nhau. Vì thiếu một hình ảnh chung, bà con khó nhận ra chương trình, còn nhà tài trợ khó tin để đóng góp nguồn lực.
GNTN cần một hình ảnh có hai đặc điểm tưởng như trái nhau. Một là đủ trang trọng để đặt cạnh văn bản nhà nước. Hai là đủ ấm và mộc mạc để gần gũi với người dân Tây Nguyên. Đây là bài toán khó nhất của dự án: dung hoà hai điều ấy trong một hệ thống mà ai trong chương trình cũng dùng được.
Cách làm
Trước khi vẽ, Sinh Vũ ngồi cùng đội ngũ chương trình để trả lời câu hỏi quan trọng nhất: bà con nhìn GNTN như thế nào. Giảm nghèo bền vững nghĩa là đồng hành với bà con lâu dài, chứ không chỉ ban phát một lần. Vì vậy, tinh thần ấy cần được chốt trong chiến lược (hướng đi chung của dự án) trước, rồi mới thể hiện thành hình ảnh.
Cả hai bên thống nhất vị thế của GNTN: đứng cùng bà con chứ không đứng trên bà con, và làm vì sự phát triển lâu dài chứ không vì một chiến dịch ngắn hạn. Vị thế này quyết định mọi lựa chọn về sau, từ màu sắc đến cách viết, để ai viết thì GNTN cũng nói cùng một giọng.
Biểu tượng (logo) do Sinh Vũ thiết kế là một hình gợi chiếc cồng và chiếc gùi Tây Nguyên, với những nét toả lên như mầm cây đang vươn. Hình ảnh này gợi đúng không khí vùng đất, đồng thời nói được điều chương trình theo đuổi: gieo mầm và nâng đỡ bà con. Màu chủ đạo là xanh núi rừng, đủ trầm để trang trọng trên văn bản, đủ ấm để thân thuộc nơi buôn làng.
Biểu tượng đẹp thì chưa đủ. Một chương trình lớn cần cẩm nang quy chuẩn, tức cuốn tài liệu ghi rõ cách dùng thương hiệu: logo dùng thế nào, màu ra sao, chữ đặt đâu, cách nhau bao xa. Nhờ vậy, tấm biển ở buôn xa và văn bản gửi nhà tài trợ vẫn là cùng một GNTN, dù do hai người làm ở hai thời điểm khác nhau. Đây là điểm hệ nhận diện khác với logo: logo chỉ là một hình, còn hệ nhận diện là bộ quy tắc để cả chương trình dùng thống nhất.

Chương trình chỉ tạo được thay đổi khi thông tin đến đúng người. Vì vậy Sinh Vũ làm website (trang web của chương trình) với cách trình bày sáng, rõ, dễ đọc. Bà con, cán bộ và người quan tâm chỉ cần vài thao tác đơn giản là tìm được điều cần biết. Chữ đủ lớn, người chưa quen công nghệ cũng dùng được.
Sinh Vũ cũng làm bộ tài liệu truyền thông và tài liệu làm việc. Nhờ đó, khi gặp đối tác hay nhà tài trợ, họ thấy một GNTN rõ ràng, minh bạch, có phương pháp. Với dự án cộng đồng, trình bày chỉn chu là cách thể hiện sự đáng tin, và giúp người ta yên tâm đặt nguồn lực vào đúng chỗ.

Giảm nghèo bền vững, xét cho cùng, là giúp bà con bán được sản vật với giá xứng đáng. Cà phê, mật ong, hạt macca Tây Nguyên vốn không thua kém, nhưng thường chỉ bán được ở tầm giá thấp vì thiếu một thương hiệu đủ uy tín để lên kệ. Sinh Vũ thiết kế bao bì mang biểu tượng GNTN như một lời bảo đảm về nguồn gốc và sự tử tế phía sau sản phẩm.
Bao bì ở đây giúp sản phẩm bán được nhiều hơn. Khi gói cà phê buôn làng đủ chỉn chu để đứng cạnh những thương hiệu lớn, nó mới có cơ hội được khách chọn. Mỗi lần được chọn là một hộ dân có thêm thu nhập. Ở dự án này, thiết kế gắn thẳng với việc kiếm sống của bà con.

Kết quả
Điều GNTN nhận được là một hình ảnh thống nhất, đi suốt từ chiến lược đến sản phẩm. Bà con thấy nó trên tấm biển ở buôn. Cán bộ cầm nó trên văn bản. Khách thấy nó trên gói cà phê nơi kệ hàng thành phố. Ở đâu thì đó cũng là cùng một chương trình, đáng tin như nhau.
Với một dự án cộng đồng, sự nhất quán ấy quan trọng hơn chuyện đẹp hay không. Nó giúp chương trình được nhận ra để lan rộng, được tin để kêu gọi thêm nguồn lực, và giúp sản vật của bà con được trân trọng hơn. Một hình ảnh đáng tin, xuất hiện đúng chỗ, giúp chương trình đỡ phải giải thích nhiều.
Nhất quán đến từng ấn phẩm
Ấn phẩm văn phòng

Dự án này rút ra nguyên lý nào
Ban điều hành GNTN muốn hình ảnh trang trọng để đối tác tin. Bà con thì cần thấy gần gũi. Hai mong muốn ấy thành cặp tiêu chí vừa trang trọng vừa ấm, để ấn phẩm nào cũng có thể đem ra kiểm.
Bài toán của Anh / Chị có giống GNTN?
Kể Sinh Vũ nghe điều đang khiến Anh / Chị bận tâm về thương hiệu. Sinh Vũ sẽ chỉ ngay hướng đi phù hợp.
