AVG: dấu cộng nối các màn hình xem truyền hình
AVG bước sang thời truyền hình theo yêu cầu (OTT) với nhận diện thương hiệu mới. Dấu cộng xuất hiện giống nhau trên điện thoại, tivi và trang web.

Vấn đề
AVG là cái tên quen thuộc trong ngành truyền hình Việt Nam. Nhưng cách người ta xem đã đổi: trên điện thoại lúc chờ xe, trên máy tính giờ nghỉ trưa, trên tivi phòng khách một tối cuối tuần. AVG được xây dựng từ thời phát sóng theo lịch cố định. Nay thương hiệu phải thích nghi với OTT, tức xem truyền hình qua mạng, nơi người xem tự chọn giờ và tự chọn phim. Bài toán đặt ra là AVG cần nói bằng một giọng mới: hiện đại, gần gũi và vui. Đồng thời AVG vẫn phải giữ được sự tin cậy mà cái tên này đã dày công gây dựng.
Khó hơn nữa, giọng nói mới ấy phải giống nhau ở nhiều nơi cùng lúc. Có ứng dụng điện thoại cầm sát mặt, có giao diện tivi nhìn từ xa và điều khiển bằng điều khiển từ xa, có trang web mở trên trình duyệt. Rồi còn những vật dụng ngoài đời như hộp đầu thu trên kệ, áp phích, sân khấu ra mắt. Khi mỗi đội, mỗi đối tác dựng một kiểu, thương hiệu bị chia thành nhiều mảnh rời rạc. Người xem không còn chắc mình đang ở cùng một nơi. Sinh Vũ cùng AVG đi tìm một biểu tượng đủ nhỏ để đặt vừa trong biểu tượng ứng dụng, đủ lớn để đại diện cho cả nhà đài. Biểu tượng ấy là dấu cộng.
Cách làm
Trước khi vẽ, Sinh Vũ tự đặt cho mình một quy tắc: chưa được vẽ nét nào. Một thương hiệu truyền hình đang chuyển mình không thiếu ý tưởng hình ảnh. Thứ còn thiếu là câu trả lời cho câu hỏi gốc: giữa vô số nền tảng đang tranh nhau vài phút rảnh của người Việt, AVG đứng ở đâu và để làm gì. Vì vậy Sinh Vũ rà soát thương hiệu, đánh giá lại toàn bộ tài sản và cách AVG đang có mặt. Sinh Vũ cũng tìm hiểu cách người xem gọi tên và nhớ về AVG. Làm vậy để nhìn rõ cái đang có trước khi bàn đến cái nên có.
Sau đó, Sinh Vũ cùng AVG làm việc qua các buổi có người dẫn dắt để hai bên chốt hướng đi. Sinh Vũ không áp một khẩu hiệu có sẵn. Hai bên cùng rút ra một định hướng chung mà cả nhà đài đều đồng ý: AVG không bán kênh, không bán số lượng phim, mà thêm niềm vui cho những khoảnh khắc con người ở bên nhau. Câu ngắn ấy về sau quyết định mọi lựa chọn, từ độ ấm của màu, độ bo tròn của góc, đến cách một dòng chữ chào người xem.
Sinh Vũ theo một nguyên tắc: hệ nhận diện chỉ vững khi xuất phát từ câu định vị, tức câu trả lời cho việc thương hiệu đứng ở đâu và để làm gì. Cách ngược lại là tìm một hình đẹp trước rồi gán ý nghĩa vào sau. Bước này chưa tạo ra hình ảnh nào, nhưng nó quyết định mọi hình ảnh về sau đều có cùng một lý do để tồn tại. Khi cả đội biết vì sao mình làm, những thứ họ làm ra sẽ ít lệch nhau.
Biểu tượng chính của cả hệ là một dấu cộng, đọc như một phép tính của lời hứa thương hiệu: thêm kết nối, thêm niềm vui. Dấu cộng cộng thêm vào những gì người xem đã yêu, không thay thế chúng. Nó được ghép từ những ô vuông ấm xếp chồng lên nhau, màu đỏ, cam, hổ phách, giống ánh đèn hắt ra từ một phòng khách buổi tối. Bên cạnh là chữ AVG màu xanh teal (xanh lục pha lam) đậm, tạo cảm giác vững vàng. Màu xanh gợi sự tin cậy, những mảng màu ấm gợi niềm vui. Nhờ vậy sự tin cậy của một nhà đài lâu năm và sự ấm áp của buổi tối quây quần nằm chung trong một biểu tượng.
Khó ở chỗ biểu tượng phải dùng được ở cả hai đầu kích thước. Thu nhỏ thành một biểu tượng ứng dụng li ti trên điện thoại, người xem vẫn nhận ra ngay. Phóng to thành phông nền sân khấu, nó vẫn chỉn chu. Vì thế Sinh Vũ dựng dấu cộng theo lối module, tức ghép từ các ô vuông như những viên gạch có thể tháo ra rồi lắp lại. Các ô vuông này vừa ghép thành dấu cộng chính, vừa tách ra làm hoạ tiết nền, khung xếp phim và kiểu chuyển động khi giao diện mở. Nhờ vậy biểu tượng dùng được ở nhiều chỗ nhưng luôn cùng một gốc.
Trong nội bộ, Sinh Vũ gọi đây là dấu cộng biết cười. Nó không đứng nghiêm như một huy hiệu. Khi ứng dụng khởi động, các khối màu nảy lên, sáng dần, rồi xếp lại thành một nụ cười. Một biểu tượng tốt cho thời đại số phải đẹp khi đứng yên và cũng phải chuyển động được. Bản sắc thương hiệu ngày nay nằm ở cả hình tĩnh lẫn cách hình ấy chuyển động nhất quán trên mọi màn hình.

Làm một biểu tượng đẹp là phần dễ. Phần khó là giữ cho nó không bị méo khi hàng chục người ở nhiều đội và nhiều đối tác chạm vào mỗi ngày. Nhà đài lớn làm nội dung liên tục: hôm nay một chương trình, mai một chiến dịch, mốt một đối tác đồng thương hiệu (hai bên cùng đứng tên). Nếu mỗi lần lại tự hiểu một kiểu, như đặt dấu cộng ở đâu hay màu đỏ nào là đúng, thì chỉ sau vài tháng, AVG trên tivi và AVG trên áp phích sẽ trông như hai thương hiệu khác nhau.
Vì vậy Sinh Vũ viết một cuốn cẩm nang quy chuẩn, tức bộ quy tắc dùng thương hiệu, để tra cứu chứ không để ngắm. Trong đó có khoảng trống tối thiểu quanh dấu cộng và mã màu chuẩn. Cẩm nang cũng ghi rõ dấu cộng thu nhỏ đến mức nào thì phải đổi sang phiên bản khác. Về chữ, cẩm nang chỉ rõ phông chữ nào dùng cho tiêu đề, phông chữ nào dùng cho đoạn chữ dài. Cách dựng hoạ tiết từ chính các ô vuông cũng có quy tắc riêng. Mỗi quy tắc kèm một ví dụ đúng và một ví dụ sai, để người đọc hiểu vì sao có quy tắc đó chứ không chỉ biết quy tắc.
Giá trị của cuốn cẩm nang lộ ra ở nơi không ai nhìn thấy. Một nhà thiết kế của đối tác, chưa từng gặp Sinh Vũ, mở cẩm nang ra và dựng hình quảng cáo trên mạng đúng chuẩn ngay lần đầu, không cần gọi hỏi lại. Sinh Vũ tin quy chuẩn nhận diện giúp doanh nghiệp không phải kiểm tra từng ấn phẩm, vì thương hiệu vẫn đúng khi mở rộng. Đó là khoản đầu tư một lần để khỏi phải giải thích lại hàng nghìn lần về sau.

Xem theo yêu cầu không diễn ra trên một màn hình mà trải ra nhiều màn hình: điện thoại cầm trên tay, máy tính bảng để cạnh gối, trang web mở trên trình duyệt. Cách làm dễ là giao mỗi màn hình cho một đội. Kết quả là ba ứng dụng na ná nhau mà chi tiết nào cũng lệch: nút tìm kiếm mỗi nơi một chỗ, hàng phim mỗi nơi một cỡ. Sinh Vũ không chọn cách đó. Sinh Vũ dựng cho AVG một hệ thiết kế dùng chung, tức kho thành phần giao diện đã chuẩn hoá, để mọi sản phẩm được lắp từ cùng một bộ linh kiện.
Sinh Vũ định nghĩa một lần các thành phần giao diện: thẻ phim, hàng phim cuộn ngang, thanh điều hướng, bộ biểu tượng, cách sắp xếp áp phích, quy tắc khoảng cách và cỡ chữ. Tất cả đều rút ra từ dấu cộng. Mỗi màn hình sau đó được lắp lại từ cùng bộ linh kiện, không thiết kế lại từ đầu. Nhờ vậy người xem chuyển từ điện thoại sang máy tính bảng không phải học lại: cùng cách tìm phim, cùng chỗ để bấm, cùng cảm giác quen tay.
Giá trị thật của một hệ dùng chung nằm ở đường dài. Mỗi khi AVG thêm một mục nội dung hay tính năng, đội chỉ cần dựng một lần trong hệ, và nó hiện ra giống nhau trên mọi màn hình cùng lúc. Việc trước đây phải làm ba lần, lệch ba lần, sửa ba lần, nay chỉ còn làm một lần. Sinh Vũ tin rằng với sản phẩm nhiều màn hình, giá trị lớn nhất của thiết kế là tạo ra một nền chung cho phép làm nhanh mà không lệch nhau. Nhờ đó đội sản phẩm theo kịp tốc độ của nội dung.

Trong các màn hình, có một màn hình mang tính biểu tượng riêng của nhà đài: chiếc tivi giữa phòng khách. Tivi là bài toán thiết kế khác hẳn điện thoại, và nhiều nền tảng số đã vấp ở chỗ này. Người xem không chạm vào tivi. Họ ngồi cách vài mét và điều khiển bằng chiếc điều khiển từ xa chỉ có vài nút bấm. Một giao diện đẹp trên điện thoại, nếu đem nguyên sang tivi, sẽ có chữ li ti không đọc nổi từ ghế ngồi, và những thao tác vuốt cũng không làm được với một nút mũi tên.
Vì thế Sinh Vũ thiết kế trải nghiệm tivi cho khoảng cách xa, tức cho người xem ngồi cách màn hình chừng ba mét. Chữ đủ lớn để đọc từ ghế ngồi, phim đủ rộng để nhìn rõ, độ tương phản đủ mạnh để xem trong phòng tối. Quan trọng nhất là đường đi được rút ngắn còn vài bước, để muốn xem gì chỉ cần bấm mũi tên vài lần. Dấu cộng và bảng màu ấm vẫn giữ nguyên. Riêng bố cục được làm cho một ngón cái bấm trên điều khiển từ xa, thay vì mười ngón trên màn hình cảm ứng.
Điều gắn mọi thứ lại với nhau là sự liền mạch. Từ chiếc đầu thu dưới tivi, đến ứng dụng trong túi áo, đến trang web mở ở cơ quan, người xem luôn gặp cùng một AVG. Phim được bày theo cùng một cách, dấu cộng chào ở cùng màn hình mở đầu. Sinh Vũ tin một thương hiệu số làm tốt là thương hiệu mà người dùng đi từ màn hình này sang màn hình khác gần như không nhận ra có chỗ chuyển. Trải nghiệm chỉ bị đứt khi thiết kế quên rằng sau tất cả các màn hình đều là cùng một người xem.

Thương hiệu giải trí không thể chỉ nằm sau lớp kính màn hình. Người ta quyết định mua đầu thu AVG khi cầm chiếc hộp ở cửa hàng. Người ta nhớ đến AVG khi đi ngang một tấm áp phích trên phố, và tin AVG khi ngồi dưới một sân khấu ra mắt được dựng chỉn chu. Nếu dấu cộng chỉ đẹp trong ứng dụng mà lạc lõng ngoài đời, thương hiệu mới đi được nửa đường. Vì vậy Sinh Vũ đưa dấu cộng ra khỏi màn hình, giữ nguyên tinh thần nhưng đổi sang chất liệu khác.
Trên bao bì đầu thu, các ô vuông ấm tạo thành bộ hình ảnh riêng cho chiếc hộp. Nhờ đó một sản phẩm kỹ thuật vốn khô khan mang được hơi ấm của lời hứa niềm vui. Với hình ảnh chiến dịch, Sinh Vũ dựng một bộ hình ảnh nhất quán xoay quanh những khoảnh khắc con người cùng cười, cùng xem. Mỗi áp phích dù chụp một cảnh khác nhau vẫn nhận ra ngay là của AVG, nhờ ánh sáng, màu sắc và cách sắp xếp bố cục. Trên tài liệu doanh nghiệp và sân khấu ra mắt, dấu cộng lại xuất hiện. Lần này là để nói với đối tác và nhà đầu tư rằng đây là một tổ chức làm việc có phương pháp và có hình ảnh rõ ràng.
Xuyên suốt tất cả là một lời hứa duy nhất: thêm kết nối, thêm niềm vui. Sinh Vũ tin một bộ hình ảnh chiến dịch mạnh là bộ hình ảnh khiến người xem nhận ra thương hiệu trước cả khi đọc tên. Điều đó chỉ có được khi mọi nơi khách hàng gặp thương hiệu, trong màn hình lẫn ngoài đời, đều cho thấy cùng một thông điệp. Dấu cộng của AVG đi từ biểu tượng ứng dụng chỉ vài chục điểm ảnh đến trọn một sân khấu mà vẫn là chính nó.

Quá trình
Rà soát và định hướng
Sinh Vũ rà soát toàn bộ tài sản thương hiệu hiện có và cùng đội ngũ AVG chốt một định hướng chung qua các buổi làm việc: AVG thêm niềm vui cho những khoảnh khắc bên nhau. Mọi việc sau đó đều bám vào định hướng này.
Dấu cộng và cẩm nang
Từ định hướng đó, Sinh Vũ dựng dấu cộng từ các ô vuông ấm trên nền xanh teal, rồi tập hợp mọi quy tắc vào một cuốn cẩm nang quy chuẩn để cả nhà đài và đối tác dùng đúng ngay lần đầu.
Một hệ, mọi màn hình
Sinh Vũ xây một hệ thiết kế số dùng chung cho ứng dụng, tivi và trang web, và thiết kế riêng trải nghiệm bằng điều khiển từ xa cho phòng khách, để mọi màn hình được lắp từ cùng một bộ linh kiện.
Thương hiệu ngoài màn hình
Cuối cùng, dấu cộng đi ra bao bì đầu thu, hình ảnh chiến dịch, tài liệu doanh nghiệp và sân khấu ra mắt. Cả hệ nhờ vậy chạy liền một mạch từ chiến lược đến những chỗ khách hàng nhìn thấy và cầm nắm được ngoài đời.
Kết quả
AVG nhận được một bộ mặt thống nhất cho cái tên lớn đang bước sang một thời đại khác. Dù người xem gặp AVG trên điện thoại lúc chờ xe, trên tivi tối cuối tuần, trên trang web giờ nghỉ trưa, trên hộp đầu thu hay tấm vé sự kiện ra mắt, họ vẫn thấy đúng một thương hiệu và nghe đúng một lời hứa. Dấu cộng ở đây không dừng ở một hình. Nó là cả một hệ gồm cách dựng hình, bộ quy tắc và cách nói chung, để mọi đội và đối tác của nhà đài cùng làm tiếp mà không lệch nhau.
Với một nền tảng truyền hình bước vào thời xem theo yêu cầu, giá trị sâu nhất là khả năng lớn lên mà không phải nghĩ lại thương hiệu. Mỗi lần thêm một màn hình, một tính năng hay một chiến dịch, Sinh Vũ không phải làm lại từ đầu. AVG có thể mở thêm nội dung, thêm điểm bán, lên thêm sân khấu, và lần nào cũng dùng lại dấu cộng ấy, để khách nhìn là nhận ra AVG, càng dùng nhiều càng quen mắt. Đó là sự yên tâm mà một hệ nhận diện đúng nghĩa mang lại: doanh nghiệp không phải kiểm tra từng lần, vì thương hiệu đã có nền chắc để mở rộng.
Thương hiệu bước ra ngoài màn hình
Dấu cộng không dừng lại trong ứng dụng. Nó có mặt trên trang web, hộp đầu thu, tài liệu doanh nghiệp và sân khấu ra mắt.
Website

Bao bì đầu thu

Tài liệu doanh nghiệp

POSM và sự kiện ra mắt

Dự án này dựa trên nguyên lý nào
Ban lãnh đạo AVG đã sống với khán giả truyền hình lâu hơn bất kỳ studio nào, nên buổi lắng nghe đầu tiên là để ghi lại tiêu chí của họ, chưa phải để trình bản vẽ.
Bài toán của Anh / Chị có giống AVG?
Kể Sinh Vũ nghe điều đang khiến Anh / Chị bận tâm về thương hiệu. Sinh Vũ sẽ chỉ ngay hướng đi phù hợp.
