Âm nhạc và nghệ thuật biểu diễn · Nhận diện album và đêm diễn

Lê Minh Sơn Phong Huyền

Nhạc sĩ Lê Minh Sơn chưa từng phổ thơ. Nhà thơ Phong Huyền trước đó chưa từng làm thơ. Hai người mất hơn hai năm để tám ca khúc của album Tình thành hình, rồi đặt lên bàn Sinh Vũ phần việc còn lại: làm cho thứ chỉ nghe được trở nên nhìn được, cầm được, mang về được.

Khách hàngLê Minh Sơn và Phong Huyền
Lĩnh vựcÂm nhạc và nghệ thuật biểu diễn
Phạm viTừ mô típ nhận diện tới đêm diễn
Vỏ đĩa bìa gấp album Tình mở phẳng trên nền xanh đen, bên trái in lời bài hát, bên phải là đĩa CD mang mô típ khắc nét nâu đỏ và xanh cổ vịt, cạnh đó là đĩa quà tặng

Bài toán

Album bắt đầu từ chỗ khó. Lê Minh Sơn chưa phổ thơ bao giờ, Phong Huyền trước đó chưa làm thơ, và thứ giữ hai người lại với nhau suốt hơn hai năm không phải bản hợp đồng mà là sự nể trọng. Chính họ in điều ấy lên bìa đĩa: Lê Minh Sơn hiểu Phong Huyền không viết thì thôi, đã viết ra là yêu từng con chữ.

Bài toán thiết kế nằm ở chỗ khác. Năm 2022 người ta nghe nhạc bằng điện thoại, nên làm đĩa vật lý không còn là chuyện phát hành, nó là chuyện tặng và giữ. Cái đĩa chỉ đáng bỏ tiền khi cầm lên thấy có người đã chăm chút nó. Phần việc của Sinh Vũ vì thế không dừng ở vỏ đĩa, nó là toàn bộ hình hài cho cuộc gặp giữa thơ và nhạc, từ mặt đĩa tới tấm vé bước vào đêm diễn.

Sáu phần việc

01
Hai nét cuộn vào nhau

Thơ không có hình, nhạc cũng không. Muốn cho người ta thấy cuộc gặp của hai thứ ấy thì phải tìm được hình cho chính sự gặp nhau. Sinh Vũ dựng mô típ khắc nét: hai dải cuộn lấy nhau, dải nâu đỏ và dải xanh cổ vịt, không dải nào đè dải nào. Nhìn lâu sẽ thấy đó là tóc, là sóng, là lá, là làn hơi lúc ngân, tuỳ người xem đang nghĩ tới câu thơ nào.

Bảng màu giữ đúng bốn tiếng nói: nền than cho đêm, nâu đỏ cho tình, xanh cổ vịt cho nỗi nhớ, vàng kem cho ánh đèn. Tên album viết tay, vì chữ viết tay là thứ gần con người nhất mà máy in còn giữ lại được. Bốn thứ ấy đủ để mọi ấn phẩm sau này nhận ra nhau mà không cần in tên to.

Các ấn phẩm album Tình xếp chồng lệch nhau trên nền tối, bóng lá đổ chéo qua mặt giấy
02
Cái để cầm trên tay

Vỏ đĩa làm dạng bìa gấp, mở ra như mở một trang sách chứ không như bật cái hộp nhựa. Bên trái in lời, bên phải là đĩa, ở giữa đặt câu hai tác giả nói về nhau. Mặt đĩa để hai dải nét ôm lấy tâm, tên tám bài chạy vòng theo vành, nên lúc đĩa quay thì tên bài cũng quay.

Bản đĩa than dựng cùng hệ, dành cho người còn giữ máy quay đĩa và giữ thói quen ngồi nghe hết một mặt. Chi tiết ấy không sinh ra để bán thêm, nó là cách nói rằng album này được làm cho người nghe kỹ.

Vỏ đĩa bìa gấp album Tình dựng nghiêng, lộ nếp gấp và tấm thẻ in kèm
Bản đĩa than album Tình đặt trên máy quay đĩa, nhãn giữa mang mô típ khắc nét
03
Lời không được nuốt mất

Thơ phổ nhạc thì lời là phần quý nhất, mà cũng là phần dễ bị bỏ quên nhất khi bài hát đã hay. Sinh Vũ vì thế làm hẳn một cuốn sổ nhạc chứ không nhét lời vào mặt trong vỏ đĩa: nền than, mô típ chìm xuống làm nền, tên bài viết tay dẫn đầu trang, tên người hát đặt ngay dưới, và mã quét ở góc để ai đang cầm trang giấy cũng nghe được đúng bài đó ngay.

Cuốn sổ mở bằng chân dung hai tác giả kèm ngày họ ngồi lại với nhau, khép bằng vầng trăng đỏ và dòng chữ tay Yêu suốt cả đời. Giữa hai trang ấy là tám bài, mỗi bài giữ riêng một trang. Trọn mười trang đặt ở cuối bài này, lật được từng trang.

04
Ra ngoài phố

Ngoài phố, cùng hệ hình ấy đổi vai. Tấm biển ở nhà chờ xe buýt rút xuống còn ngày giờ, Nhà hát Lớn và hai cái tên, để người đi đường đọc kịp trong vài giây. Mô típ lúc này chỉ còn một mảng vàng kem trên nền xanh cổ vịt, đủ để nhận ra từ bên kia đường.

Bộ poster thì đi hướng ngược lại. Treo trong nhà, nơi người xem có thời gian đứng lại, nó bỏ bớt thông tin và giữ lấy chất liệu: nét khắc, chữ viết tay, khoảng tối. Cùng bảng màu, cùng giọng, nhưng nói với hai loại người xem ở hai tốc độ khác nhau.

Biển quảng cáo tại nhà chờ xe buýt cho đêm nhạc, nền xanh cổ vịt với mô típ khắc nét vàng kem, ghi ngày giờ và Nhà hát Lớn
Bộ poster album Tình đóng khung đặt trên mặt tủ gỗ cạnh chiếc đèn bàn
05
Đêm diễn cầm được

Vé chia hai hạng bằng màu chứ không bằng chữ to: hạng cao nền nâu đỏ, hạng thường nền xanh cổ vịt, cùng mô típ nét khắc chạy dọc thân vé. Cuống vé xé rời có sê ri riêng, phần để soát và phần để người xem giữ lại, vì tấm vé sau đêm diễn thường không bị vứt đi.

Trên sân khấu, hệ nhận diện bỏ hết mô típ, chỉ còn hai cái tên viết tay dưới giàn đèn. Đó là quyết định khó nhất của cả dự án: lúc khán giả đã ngồi xuống và nhạc đã nổi lên, mọi thứ nhìn thấy được đều phải lùi lại một bước.

Hai hạng vé đêm nhạc, hạng cao nền nâu đỏ và hạng thường nền xanh cổ vịt, có cuống vé xé rời
Sân khấu đêm diễn với giàn đèn xanh, hai cái tên viết tay chiếu trên phông nền
Sân khấu nhìn từ trên cao, dàn đèn toả xuống bục biểu diễn mang hai cái tên viết tay
06
Mang về nhà

Đêm diễn nào cũng kết thúc, nên phần việc cuối là làm cho nó còn lại. Bộ quà tặng gồm túi vải và cốc sứ mang mô típ ra khỏi khán phòng, để thứ khán giả cầm về không chỉ là kỷ niệm mà còn là món dùng được mỗi sáng.

Trên túi và trên cốc, mô típ được rút gọn còn một nhánh nét khắc và hai cái tên. Đủ để người dùng nhận ra mình đang cầm gì, mà không biến vật dụng hằng ngày thành tấm áp phích di động.

Túi vải quà tặng in chữ Tình và mô típ khắc nét, quai màu cam đất, đặt cạnh tấm thẻ xanh đen
Cốc sứ quà tặng in mô típ album Tình đặt cạnh hộp đựng in cùng hệ hình

Quy trình

Bước 1

Nghe trước khi vẽ

Nghe trọn tám bản thu và đọc trọn tập lời, khoanh vùng những hình ảnh trở đi trở lại trong thơ Phong Huyền.

Bước 2

Tìm mô típ lõi

Thử nhiều hướng khắc nét, chốt cặp dải cuộn nhau vì nó nói được cuộc gặp mà không cần chú thích.

Bước 3

Dựng hệ và trải ứng dụng

Chốt bảng màu và chữ viết tay, rồi trải ra vỏ đĩa, sổ nhạc, poster, biển ngoài trời, vé và sân khấu.

Bước 4

Chuẩn bị in và bàn giao

Xử lý file cho từng chất liệu: giấy bìa gấp, mặt đĩa, đĩa than, vải và sứ, kèm bản gốc để tái bản.

Kết quả

Album Tình, phụ đề Yêu suốt cả đời, ra mắt tại Hà Nội ngày 1 tháng 12 năm 2022 với tám ca khúc qua giọng Thanh Lam, Tùng Dương, Minh Chuyên, Lê Anh Dũng, cùng hai giọng nam mới do Lê Minh Sơn giới thiệu là Huy Hoàng và Viết Nguyễn. Đĩa do Hồ Gươm Media sản xuất, và sau đó được phân phối trên năm mươi hai nền tảng nghe nhạc trực tuyến toàn cầu.

Đặt cạnh nhau, không món nào trong bộ phải in tên album to hơn món nào để được nhận ra. Hai dải nét là đủ. Thứ Lê Minh Sơn và Phong Huyền nhận về vì thế không phải bộ vỏ đẹp, mà là cách để cuộc gặp riêng tư giữa hai người bước ra chỗ đông người mà vẫn giữ nguyên sự riêng tư ấy.

Vỏ đĩa bìa gấp album Tình khép hờ trong ánh sáng tối, chỉ còn thấy mô típ khắc nét và đĩa nằm bên trong
Sổ nhạc

Tám bài hát, mười trang giấy

Cuốn sổ mở bằng chân dung hai tác giả, khép bằng vầng trăng đỏ. Giữa hai trang ấy là tám bài, mỗi bài giữ riêng một trang.

Cùng khuôn, khác nhịp: mô típ chìm xuống làm nền, tên bài viết tay dẫn đầu trang, tên người hát đứng ngay dưới, mã quét ở góc để nghe ngay bài đang đọc.

Trang mở sổ nhạc: chân dung nhạc sĩ Lê Minh Sơn và nhà thơ Phong Huyền ngồi cạnh nhau trong ánh đèn ấm, bên dưới ghi ngày tháng
Trang mởLê Minh Sơn và Phong Huyền
Trang lời bài Lạc tình nền than, tên bài viết tay, người hát Tùng Dương, mã quét ở góc trên
Lạc tìnhTùng Dương
Trang lời bài Vô bờ nền than với mô típ khắc nét màu ô liu chìm làm nền
Vô bờHuy Hoàng và Viết Nguyễn
Trang lời bài Ướt mi xưa nền than, tên bài viết tay ở đầu trang
Ướt mi xưaLê Anh Dũng
Trang lời bài Một mình nền than với mô típ khắc nét chìm sau phần lời
Một mìnhLê Anh Dũng
Trang lời bài Người tình nền than, phần lời đặt bên trái, tên bài viết tay bên phải
Người tìnhMinh Chuyên
Trang lời bài Ước muốn bến tình nền than, tên bài viết tay dẫn đầu trang
Ước muốn bến tìnhThanh Lam
Trang lời bài Ước mơ xa nền than với mô típ khắc nét chìm làm nền
Ước mơ xaViết Nguyễn
Trang lời bài Đàn ông yêu nền than, tên bài viết tay ở đầu trang
Đàn ông yêuHuy Hoàng
Trang khép sổ nhạc: vầng trăng đỏ soi xuống mặt nước, bóng người đứng nhìn và dòng chữ viết tay Yêu suốt cả đời
Trang khépYêu suốt cả đời
10 trang

Chạm một trang để đọc trọn lời

Bạn cũng vậy?

Sản phẩm của bạn hay nhất ở chỗ không nhìn thấy được?

Kể Sinh Vũ nghe thứ bạn đang muốn cho người khác cầm lên tay.

Sinh Vũ đang lắng nghe
Enter để gửi
{INJ}