Âm nhạc và nghệ thuật biểu diễn · Nhận diện album và đêm diễn

Lê Minh Sơn và Phong Huyền: hình ảnh cho album Tình

Nhạc sĩ Lê Minh Sơn chưa từng phổ thơ. Nhà thơ Phong Huyền trước đó chưa từng làm thơ. Hai người mất hơn hai năm để hoàn thành tám ca khúc của album Tình, rồi nhờ Sinh Vũ làm phần còn lại: biến thứ chỉ nghe được thành thứ nhìn được, cầm được và mang về được.

Khách hàngLê Minh Sơn và Phong Huyền
Lĩnh vựcÂm nhạc và nghệ thuật biểu diễn
Phạm viTừ mô típ nhận diện tới đêm diễn
Vỏ đĩa bìa gấp album Tình mở phẳng trên nền xanh đen, bên trái in lời bài hát, bên phải là đĩa CD mang mô típ khắc nét nâu đỏ và xanh cổ vịt, cạnh đó là đĩa quà tặng

Bài toán

Album này bắt đầu từ chỗ khó. Lê Minh Sơn chưa phổ thơ bao giờ, Phong Huyền trước đó chưa làm thơ. Điều giữ hai người làm việc cùng nhau suốt hơn hai năm là sự quý trọng dành cho nhau, chứ không phải hợp đồng. Họ in chính điều ấy lên bìa đĩa: Lê Minh Sơn hiểu Phong Huyền không viết thì thôi, đã viết ra là yêu từng con chữ.

Cái khó về thiết kế nằm ở chỗ khác. Năm 2022 người ta nghe nhạc bằng điện thoại, nên đĩa in ra thật chủ yếu dùng để tặng và để giữ. Người mua chỉ thấy đáng tiền khi cầm lên và thấy rõ có người đã chăm chút cho nó. Vì vậy Sinh Vũ làm toàn bộ hình ảnh cho album, từ mặt đĩa tới tấm vé vào đêm diễn.

Sáu phần việc

01
Hai nét cuộn vào nhau

Thơ không có hình, nhạc cũng vậy. Muốn người xem thấy được sự gặp gỡ giữa thơ và nhạc, phải vẽ chính sự gặp gỡ ấy. Sinh Vũ vẽ một hoạ tiết khắc nét (vẽ bằng những đường nét mảnh như tranh khắc): hai dải quấn vào nhau, một dải nâu đỏ, một dải xanh cổ vịt, không dải nào đè lên dải nào. Nhìn lâu sẽ thấy nó giống tóc, giống sóng, giống lá hay hơi thở lúc ngân, tuỳ người xem đang nhớ tới câu thơ nào.

Bảng màu chỉ có bốn màu, mỗi màu một ý: xám than cho đêm, nâu đỏ cho tình yêu, xanh cổ vịt cho nỗi nhớ, vàng kem cho ánh đèn. Tên album được viết tay, vì chữ viết tay vẫn giữ được hơi ấm của người viết khi in ra. Chỉ với bảng màu ấy, chữ viết tay và hoạ tiết hai dải nét, ấn phẩm nào sau này cũng nhận ra là cùng một bộ, kể cả khi không in tên album thật to.

Các ấn phẩm album Tình xếp chồng lệch nhau trên nền tối, bóng lá đổ chéo qua mặt giấy
02
Vỏ đĩa mở như trang sách

Vỏ đĩa làm dạng bìa gấp, tức vỏ bằng giấy gấp lại. Mở ra như mở một cuốn sách, khác với hộp nhựa phải bật nắp. Bên trái in lời, bên phải đặt đĩa, ở giữa là câu hai tác giả viết về nhau. Trên mặt đĩa, hai dải nét ôm quanh lỗ giữa. Tên tám bài in vòng theo mép đĩa, nên khi đĩa quay thì tên bài cũng quay theo.

Bản đĩa than (đĩa nhựa đen phát bằng máy quay đĩa) dùng cùng thiết kế. Bản này dành cho những người còn giữ máy quay đĩa và thói quen ngồi nghe trọn một mặt đĩa, không nhằm bán thêm. Có bản này là để cho thấy album được làm cho những người nghe kỹ.

Vỏ đĩa bìa gấp album Tình dựng nghiêng, lộ nếp gấp và tấm thẻ in kèm
Bản đĩa than album Tình đặt trên máy quay đĩa, nhãn giữa mang mô típ khắc nét
03
Giữ lấy lời bài hát

Với thơ phổ nhạc, lời là phần quý nhất, nhưng cũng dễ bị quên nhất khi giai điệu đã hay. Vì vậy ngoài phần lời in trong vỏ đĩa, Sinh Vũ làm thêm một cuốn sổ lời bài hát riêng. Mỗi trang có nền xám than, hoạ tiết in mờ phía sau, tên bài viết tay ở đầu trang, tên ca sĩ ngay bên dưới, và mã QR ở góc để người đang đọc quét là nghe được đúng bài đó.

Trang đầu là ảnh chân dung hai tác giả kèm ngày hai người ngồi lại với nhau. Trang cuối là vầng trăng đỏ với dòng chữ viết tay Yêu suốt cả đời. Tám trang ở giữa, mỗi trang in lời một bài. Cả mười trang được đặt ở cuối bài này để Anh / Chị lật xem từng trang.

04
Ra ngoài phố

Khi ra ngoài phố, hoạ tiết ấy được dùng theo cách khác. Tấm biển ở nhà chờ xe buýt chỉ giữ lại ngày giờ, tên Nhà hát Lớn và tên hai tác giả, để người đi đường đọc kịp trong vài giây. Hoạ tiết lúc này chỉ còn một mảng vàng kem trên nền xanh cổ vịt, đứng bên kia đường vẫn nhận ra.

Bộ poster (áp phích) làm theo hướng ngược lại. Poster treo trong nhà, người xem có thời gian dừng lại ngắm, nên bớt chữ, giữ lại nét khắc, chữ viết tay và những mảng tối. Hai thứ dùng cùng bảng màu, cùng phong cách, nhưng biển ngoài phố dành cho người đi vội, còn poster dành cho người đứng xem.

Biển quảng cáo tại nhà chờ xe buýt cho đêm nhạc, nền xanh cổ vịt với mô típ khắc nét vàng kem, ghi ngày giờ và Nhà hát Lớn
Bộ poster album Tình đóng khung đặt trên mặt tủ gỗ cạnh chiếc đèn bàn
05
Tấm vé đáng giữ lại

Vé chia hai hạng bằng màu sắc: hạng cao nền nâu đỏ, hạng thường nền xanh cổ vịt. Hoạ tiết nét khắc chạy dọc thân vé. Cuống vé xé rời có số thứ tự riêng, một phần để soát vé, một phần để khán giả giữ lại, vì sau đêm diễn người ta thường giữ tấm vé làm kỷ niệm.

Trên sân khấu, hoạ tiết hai dải nét vẫn có mặt, đi cùng hai cái tên viết tay dưới giàn đèn. Khi khán giả đã ngồi xuống và nhạc đã cất lên, hình trên sân khấu giữ vai nền, nhường chỗ cho âm nhạc.

Hai hạng vé đêm nhạc, hạng cao nền nâu đỏ và hạng thường nền xanh cổ vịt, có cuống vé xé rời
Sân khấu đêm diễn với giàn đèn xanh, hai cái tên viết tay chiếu trên phông nền
Sân khấu nhìn từ trên cao, dàn đèn toả xuống bục biểu diễn mang hai cái tên viết tay
06
Mang về nhà

Đêm diễn nào rồi cũng hết, nên việc cuối cùng là giữ nó lại lâu hơn. Bộ quà tặng gồm túi vải và cốc sứ in hoạ tiết, để thứ khán giả mang về vừa là kỷ niệm, vừa là đồ dùng được mỗi sáng.

Trên túi và cốc, hoạ tiết chỉ còn một nhánh nét khắc và tên hai tác giả. Như vậy người dùng vẫn biết mình đang cầm gì, còn đồ dùng hằng ngày không trở thành tấm quảng cáo.

Túi vải quà tặng in chữ Tình và mô típ khắc nét, quai màu cam đất, đặt cạnh tấm thẻ xanh đen
Cốc sứ quà tặng in mô típ album Tình đặt cạnh hộp đựng in cùng hoạ tiết

Quy trình

✓
Bước 1

Nghe trước khi vẽ

Nghe hết tám bản thu và đọc hết tập lời, ghi lại những hình ảnh lặp đi lặp lại trong thơ Phong Huyền.

✓
Bước 2

Tìm hoạ tiết chủ đạo

Thử nhiều kiểu nét khắc, chọn hai dải quấn vào nhau vì nhìn là hiểu chuyện thơ gặp nhạc, không cần chú thích.

✓
Bước 3

Hoàn thiện bộ nhận diện và áp dụng

Chốt bảng màu và kiểu chữ viết tay, rồi áp dụng cho vỏ đĩa, sổ lời, poster, biển ngoài trời, vé và sân khấu.

✓
Bước 4

Chuẩn bị in và bàn giao

Chuẩn bị tệp in riêng cho từng chất liệu: giấy bìa gấp, mặt đĩa, đĩa than, vải và sứ, kèm tệp gốc để in lại về sau.

Kết quả

Album Tình, phụ đề Yêu suốt cả đời, ra mắt tại Hà Nội ngày 1 tháng 12 năm 2022. Album có tám ca khúc qua giọng Thanh Lam, Tùng Dương, Minh Chuyên, Lê Anh Dũng, cùng hai giọng nam mới do Lê Minh Sơn giới thiệu là Huy Hoàng và Viết Nguyễn. Đĩa do Hồ Gươm Media sản xuất, và sau đó được phân phối trên năm mươi hai nền tảng nghe nhạc trực tuyến toàn cầu.

Đặt các món cạnh nhau, món nào cũng nhận ra là cùng một bộ nhờ hai dải nét, không cần in tên album to hơn. Hai tác giả nhận được hơn một bộ vỏ đĩa đẹp: đó là cách đưa câu chuyện riêng của họ tới đông đảo khán giả mà vẫn giữ được sự riêng tư của câu chuyện ấy.

Vỏ đĩa bìa gấp album Tình khép hờ trong ánh sáng tối, chỉ còn thấy mô típ khắc nét và đĩa nằm bên trong
Sổ lời bài hát

Mười trang sổ lời cho tám bài hát

Trang đầu là chân dung hai tác giả, trang cuối là vầng trăng đỏ. Tám trang ở giữa, mỗi trang in lời một bài hát.

Tám trang lời bài hát dùng chung các thành phần: hoạ tiết in mờ làm nền, tên bài viết tay, tên ca sĩ ngay bên dưới tên bài, và mã QR ở góc trang để quét nghe đúng bài hát.

Trang mở sổ nhạc: chân dung nhạc sĩ Lê Minh Sơn và nhà thơ Phong Huyền ngồi cạnh nhau trong ánh đèn ấm, bên dưới ghi ngày tháng
Trang mởLê Minh Sơn và Phong Huyền
Trang lời bài Lạc tình nền than, tên bài viết tay, người hát Tùng Dương, mã quét ở góc trên
Lạc tìnhTùng Dương
Trang lời bài Vô bờ nền than với mô típ khắc nét màu ô liu chìm làm nền
Vô bờHuy Hoàng và Viết Nguyễn
Trang lời bài Ướt mi xưa nền than, tên bài viết tay ở đầu trang
Ướt mi xưaLê Anh Dũng
Trang lời bài Một mình nền than với mô típ khắc nét chìm sau phần lời
Một mìnhLê Anh Dũng
Trang lời bài Người tình nền than, phần lời đặt bên trái, tên bài viết tay bên phải
Người tìnhMinh Chuyên
Trang lời bài Ước muốn bến tình nền than, tên bài viết tay dẫn đầu trang
Ước muốn bến tìnhThanh Lam
Trang lời bài Ước mơ xa nền than với mô típ khắc nét chìm làm nền
Ước mơ xaViết Nguyễn
Trang lời bài Đàn ông yêu nền than, tên bài viết tay ở đầu trang
Đàn ông yêuHuy Hoàng
Trang khép sổ nhạc: vầng trăng đỏ soi xuống mặt nước, bóng người đứng nhìn và dòng chữ viết tay Yêu suốt cả đời
Trang khépYêu suốt cả đời
10 trang

Bấm vào trang để xem lời bài hát

Nguyên lý nền

Dự án này rút ra nguyên lý nào

Album Tình của Lê Minh Sơn và Phong Huyền là thứ để cầm trên tay. Vì vậy hoạ tiết hai dải nét phải đẹp ở cả ba nơi: trên vỏ đĩa, trong sổ lời và dưới ánh đèn sân khấu.

  1. Điều 10.01Rút ra từ dự ánThiết kế không thi công được là thiết kế hỏng
  2. Điều 12.01Nguyên lý đi kèmNhất quán tạo nhận biết nhanh hơn sáng tạo
  3. Điều 5.01Nguyên lý đi kèmViệc đầu tiên của thiết kế là làm hẹp lựa chọn
Anh / Chị cũng vậy?

Sản phẩm của Anh / Chị hay nhất ở chỗ không nhìn thấy được?

Kể Sinh Vũ nghe về sản phẩm mà Anh / Chị muốn người khác cầm được trên tay.

Sinh Vũ đang lắng nghe
Enter để gửi