Luật logo cần chi tiết tới đâu để không ai làm méo
Không cần dày, chỉ cần đủ năm điểm đúng chỗ, và phần cấm kỵ phải là hình, không phải chữ.
Luật logo cần đủ năm điểm: liệt kê mọi biến thể và bối cảnh dùng từng biến thể, khoảng thở tối thiểu, kích thước nhỏ nhất, nền cho phép, và danh sách cấm kỵ kèm hình minh hoạ. Trong đó phần cấm kỵ bằng hình là chỗ hay thiếu nhất. Đây cũng là chỗ người không chuyên làm sai nhiều nhất. Không cần chi tiết hơn mức đó. Tài liệu dày quá thì không ai tra hết.
- nhiều bên ngoài cầm logo và in vật phẩm
- logo có biểu tượng tách rời được cần luật cấm tách
- dùng logo ở cỡ rất nhỏ như favicon hoặc tem
- chỉ liệt kê biến thể mà không kèm hướng dẫn dùng ở đâu
- viết cấm kỵ bằng chữ mà không có hình minh hoạ
Câu hỏi này xuất hiện thường xuyên khi bàn giao nhận diện: viết bao nhiêu là đủ, viết nhiều hơn có an toàn hơn không? Câu trả lời ngắn là không nhất thiết. Luật logo hiệu quả là tài liệu đủ năm điểm đúng chỗ, để ai cầm vào cũng dùng được ngay mà không cần hỏi thêm.
Năm điểm bắt buộc trong mọi luật logo
Dù thương hiệu lớn hay nhỏ, tài liệu luật logo cần có đủ năm phần sau. Thiếu một phần là có lỗ hổng thực tế, không chỉ là thiếu về mặt hình thức.
- Biến thể và bối cảnh dùng từng biến thể: Logo ngang dùng ở đâu, logo dọc dùng ở đâu. Con dấu (monogram hoặc biểu tượng đơn) dùng khi nào, bản đơn sắc dùng khi in một màu ra sao. Liệt kê logo mà không kèm hướng dẫn chọn bản thì người dùng vẫn chọn sai.
- Khoảng thở tối thiểu (clear space): Vùng trống bao quanh logo không được có yếu tố khác xâm vào. Nên định nghĩa khoảng thở bằng chính hình logo, ví dụ bằng chiều cao một chữ cái trong logo, để tự co giãn theo mọi kích thước, không cần đo lại từng lần.
- Kích thước nhỏ nhất: Dưới ngưỡng nào thì logo mất chi tiết và cần chuyển sang biến thể đơn giản hơn. Ghi rõ ngưỡng cho cả môi trường in và màn hình, vì dấu hiệu được định nghĩa bởi dáng còn lại ở cỡ nhỏ nhất.
- Nền cho phép: Nền trắng, nền màu thương hiệu, nền tối, nền ảnh, mỗi trường hợp dùng phiên bản logo nào. Đây là chỗ hay bị bỏ quên nhất, dẫn tới logo chìm hoặc mất viền khi đặt lên ảnh.
- Danh sách cấm kỵ kèm hình minh hoạ: Phần này đáng nói kỹ hơn ở mục dưới vì đây là chỗ hở lớn nhất trong hầu hết tài liệu nhận diện.
Tại sao cấm kỵ bằng hình quan trọng hơn bằng chữ
Phần lớn tài liệu luật logo viết cấm kỵ bằng chữ: "không kéo giãn logo", "không đổi màu", "không xoay". Mô tả bằng chữ không đủ vì người không chuyên không hình dung được "kéo giãn" trông như thế nào cho tới khi họ đã làm rồi.
Cấm kỵ hiệu quả là mỗi lỗi có một hình minh hoạ đặt cạnh phiên bản đúng. Người áp dụng nhìn vào biết ngay mình đang làm đúng hay sai, không cần đọc mô tả. Đây là lý do các chuẩn nhận diện của trường đại học và tổ chức có nhiều bên cầm logo đều dành hẳn một trang riêng để chỉ ra những việc không nên làm, kèm hình minh hoạ từng trường hợp.
Các lỗi cần có hình minh hoạ thường gặp nhất:
- Kéo giãn logo không đều tỉ lệ
- Đổi màu ngoài bộ màu được duyệt
- Xoay hoặc lật logo
- Đặt logo trên nền có tương phản (contrast) kém
- Thêm hiệu ứng đổ bóng, viền, hoặc bộ lọc
- Tách biểu tượng ra khỏi chữ (hoặc ngược lại) khi logo không có phiên bản tách rời chính thức
Khoảng thở nên định nghĩa bằng chính hình logo, không bằng số đo tuyệt đối, để tự co giãn theo kích thước ở mọi môi trường.
University of Arkansas Brand, nhiều chuẩn nhận diện đại học
Khi nào cần chặt hơn, khi nào giữ mức tối thiểu
Giữ mức tối thiểu (năm điểm trên): Đội nội bộ nhỏ, ít điểm chạm, logo đơn giản không có biểu tượng tách rời. Tài liệu gọn giúp mọi người thực sự đọc và tra.
Bổ sung thêm: Có nhà in, đối tác, cộng tác viên tự do ngoài công ty cầm tệp logo. Có biểu tượng có thể tách rời khỏi phần chữ. Logo dùng ở kích thước rất nhỏ như favicon hay tem, cần thêm phiên bản rút gọn và luật riêng cho phiên bản đó. Đội hoàn toàn không có người thiết kế thì tăng số hình minh hoạ, giảm chữ mô tả.
Lỗi thường gặp khi viết luật logo
- Liệt kê đủ các tệp logo nhưng không ghi bối cảnh dùng từng bản, người nhận vẫn chọn sai.
- Viết cấm kỵ bằng chữ, không có hình, người đọc vẫn làm sai vì không hình dung được.
- Bỏ qua luật nền tối và nền ảnh, đây là hai môi trường hay gặp nhất trong truyền thông xã hội nhưng lại thiếu trong nhiều tài liệu nhận diện.
- Định nghĩa khoảng thở bằng số đo tuyệt đối, phải tính lại mỗi khi đổi kích thước.
Bảng kiểm quyết định
Chủ đề: Luật dùng logo cần chi tiết tới đâu để không ai làm méo logo. Cẩm nang Sinh Vũ, sinhvu.com
Bấm chọn từng mục Anh / Chị thấy đúng, rồi bấm in hoặc lưu thành PDF để mang theo.
Nếu Anh / Chị đánh dấu phần lớn ở nhóm dấu hiệu trên, đây là lúc nên trao đổi kỹ hơn. Sinh Vũ có thể cùng Anh / Chị soi lại và đề xuất hướng đi.
Nguồn tham khảo
Identity Creative · 7 Logo Laws for B2B Brand Identity; MIT Brand Guide · Do/Don't; University of Arkansas · Examples of What Not to Do; kinh nghiệm thực hành bàn giao nhận diện của Sinh Vũ.
Câu hỏi thường gặp
Có cần ghi kích thước tuyệt đối như '40px' hay chỉ cần nói 'không nhỏ hơn X'?
Nên tránh số đo tuyệt đối vì logo sẽ dùng ở nhiều kích thước khác nhau. Cách bền hơn là định nghĩa kích thước nhỏ nhất bằng một ngưỡng thực tế, ví dụ 'nhỏ nhất khi in là 15mm chiều rộng, nhỏ nhất khi hiển thị màn hình là 80px'. Dưới ngưỡng đó phải chuyển sang bản con dấu hay favicon riêng. Điều quan trọng là phải gắn ngưỡng đó với biến thể phù hợp, không để người dùng tự đoán.
Logo công ty nhỏ có cần viết luật dài như thương hiệu lớn không?
Không cần dài, cần đủ. Một thương hiệu nhỏ dùng logo ở ít điểm chạm hơn thì luật có thể ngắn hơn, nhưng năm điểm cốt lõi vẫn phải có đủ. Chỗ hay lược nhất là phần cấm kỵ, nhưng đó lại là phần ngăn được nhiều lỗi nhất khi có cộng tác viên hay nhà in tự xử lý tệp.
Bài viết là thông tin tham khảo. Phạm vi, giá và cam kết cụ thể của Sinh Vũ ghi trong hồ sơ đề xuất và hợp đồng đã ký.