Có nên ký hợp đồng chụp định kỳ

Câu hỏi này thường xuất hiện khi thương hiệu vừa hoàn thành một bộ ảnh nền tảng và bắt đầu nhận ra rằng ảnh cần được làm mới đều đặn. Gói thuê theo tháng là cách cam kết trước với một ekip về lịch, khối lượng và giá, đổi lại ekip ưu tiên chỗ trong lịch cho Anh / Chị. Nhưng cam kết đi kèm ràng buộc, nên câu hỏi thực sự là: thương hiệu của Anh / Chị có đủ nhu cầu ảnh liên tục để cam kết đó sinh lời không?

Khi nào gói thuê theo tháng đáng ký

Có ba dấu hiệu rõ cho thấy gói thuê theo tháng phù hợp với Anh / Chị:

• Thương hiệu ra sản phẩm mới, bộ sưu tập mới hoặc nội dung truyền thông đều đặn trong năm và cần ảnh mới theo từng đợt đó.
• Anh / Chị đã làm việc với một ekip và nhận ra rằng việc giữ đúng ekip đó qua các đợt là điều kiện để ảnh không lệch tông, không phải căn lại từ đầu mỗi lần.
• Anh / Chị muốn khoá lịch sớm để tránh tình huống ekip đã kín lịch vào đúng thời điểm ra hàng quan trọng.

Khi đủ cả ba điều kiện, gói thuê theo tháng không chỉ là chuyện giá tốt hơn mà còn là cách bảo vệ tính nhất quán thị giác dài hạn của thương hiệu.

Các yếu tố cần chốt trong hợp đồng

Dù ký gói thuê theo tháng hay hợp đồng từng đợt, có một nhóm điều khoản Anh / Chị hay bỏ qua đến khi phát sinh vấn đề mới hỏi:

• Quyền tác giả và quyền dùng ảnh: Theo Điều 39 Luật Sở hữu trí tuệ, khi Anh / Chị ký trực tiếp với nhiếp ảnh gia để giao việc, quyền tài sản mặc định thuộc bên giao việc trừ khi hợp đồng nói khác; khi ký với một studio hay công ty, Anh / Chị nhận quyền qua điều khoản chuyển nhượng trong hợp đồng. Quyền đứng tên tác giả vẫn thuộc nhiếp ảnh gia. Hướng dẫn của ASMP (Hiệp hội Nhiếp ảnh gia Thương mại Mỹ) là thông lệ nước ngoài, chỉ để tham khảo. Vì vậy hợp đồng phải ghi rõ ai giữ quyền gì, và nên hỏi luật sư khi giá trị lớn.
• Thời hạn quyền dùng ảnh: Nếu hợp đồng giới hạn thời hạn, thông lệ nước ngoài thường nằm trong khoảng từ một đến năm năm tuỳ vòng đời sản phẩm. Hết hạn mà ảnh vẫn đang chạy là vi phạm hợp đồng, dù Anh / Chị không cố ý.
• Gia hạn: Khi quyền dùng hết hạn, điều kiện gia hạn nên được chốt ngay từ đầu để không bị bất ngờ.
• Kênh sử dụng: Quyền dùng cho mạng xã hội, website, quảng cáo ngoài trời và tài liệu in có thể được tính riêng. Hợp đồng cần liệt kê rõ kênh nào nằm trong phạm vi đã trả phí. Nếu ảnh có người mẫu hoặc nhân viên nhận diện được, dùng hình ảnh của họ cho mục đích thương mại cần sự đồng ý theo Điều 32 Bộ luật Dân sự, nên đồng ý này cũng nên lập văn bản, ghi rõ kênh và thời hạn.
• Điều khoản huỷ và đổi lịch: Tiền giữ chỗ trong gói thuê theo tháng có thể không hoàn lại, điều này bảo vệ ekip trước việc đổi lịch nhiều lần. Hãy đọc kỹ điều kiện này trước khi ký. Hợp đồng nên gọi đúng tên khoản này: nếu là đặt cọc theo Điều 328 Bộ luật Dân sự thì bên đặt cọc bỏ hợp đồng sẽ mất cọc, bên nhận cọc bỏ thì phải trả lại kèm một khoản tương đương, trừ khi thoả thuận khác; nếu là phạt vi phạm thì mức phạt có thể bị luật giới hạn.

Lỗi thường gặp khi ký gói thuê theo tháng

• Ký gói thuê theo tháng khi thực chất chỉ cần chụp một lần, rồi ôm cam kết không dùng hết.
• Quên theo dõi thời hạn quyền dùng, để ảnh tiếp tục chạy sau khi hợp đồng hết hạn.
• Không phân biệt phí sản xuất (công chụp, ekip, địa điểm) với phí quyền dùng trong hoá đơn, dẫn đến tranh cãi khi muốn dùng ảnh ở kênh mới.
• Không chốt điều kiện tái sử dụng và gia hạn ngay từ đầu, để đến khi cần mới thương lượng thì thế đàm phán đã yếu hơn.

Bắt đầu mọi dự án bằng văn bản rõ phạm vi, quyền dùng và điều khoản huỷ. Thoả thuận miệng rất khó chứng minh khi xảy ra tranh chấp, và chuyển nhượng quyền tác giả theo luật Việt Nam phải lập thành văn bản.

Ý theo ASMP, hướng dẫn hợp đồng nhiếp ảnh thương mại

Bài viết là thông tin tham khảo. Phạm vi, giá và cam kết cụ thể của Sinh Vũ ghi trong hồ sơ đề xuất và hợp đồng đã ký.