Chọn logo dạng chữ, biểu tượng hay kết hợp

Chốt nhanh

Với thương hiệu chưa có độ nhận biết, dạng chữ (wordmark) hoặc dạng kết hợp (combination mark) an toàn hơn dạng chỉ biểu tượng, vì biểu tượng đơn độc không tự nói được Anh Chị là ai khi chưa có ai biết đến tên. Dạng kết hợp là lựa chọn linh hoạt nhất: chữ nói tên, biểu tượng tạo dấu ấn, và về sau có thể tách biểu tượng ra dùng riêng như icon ứng dụng. Chỉ nên đi thẳng vào biểu tượng đơn khi thương hiệu đã có nhận biết hoặc có đủ nguồn lực và thời gian để xây nó.

Câu hỏi về kiểu logo thường bị quyết định bằng sở thích cá nhân, trong khi đó là quyết định kỹ thuật cần bám vào giai đoạn thương hiệu, tên gọi và nơi logo sẽ sống. Sinh Vũ viết trang này để Anh Chị có đủ khung để chọn đúng, không đoán.

Bốn kiểu logo cần biết

Trước khi chọn, cần hiểu rõ bốn hình thức phổ biến:

Wordmark (logo chữ): toàn bộ tên thương hiệu được trình bày bằng kiểu chữ riêng. Ví dụ điển hình là các thương hiệu dùng tên làm trọng tâm nhận diện.
Lettermark (chữ cái viết tắt): rút gọn tên thành hai đến ba chữ cái, phù hợp khi tên gốc quá dài.
Logomark hay pictorial mark (biểu tượng đơn): hình ảnh hoặc ký hiệu đứng một mình, không có chữ đi kèm.
Combination mark (dạng kết hợp): chữ và biểu tượng cùng tồn tại, có thể xếp cạnh, xếp chồng hoặc lồng vào nhau và tách rời khi cần.

Các yếu tố quyết định kiểu logo

Không có kiểu logo nào tốt tuyệt đối. Lựa chọn đúng phụ thuộc vào các yếu tố sau:

Độ nhận biết hiện tại: Thương hiệu đã có người biết tên chưa, hay đang bắt đầu từ đầu?
Độ dễ đọc của tên: Tên ngắn, dễ đọc, dễ nhớ thì wordmark phát huy tốt. Tên dài hoặc khó đọc thì cần cân nhắc rút gọn hoặc kết hợp biểu tượng.
Ngữ cảnh sử dụng: Logo có cần xuất hiện ở cỡ rất nhỏ như icon ứng dụng, avatar mạng xã hội không? Nếu có, cần một yếu tố hình có thể đứng riêng.
Ngành và đối thủ: Trong một số ngành, có biểu tượng giúp đứng cạnh thương hiệu quốc tế tự nhiên hơn.
Lộ trình dài hạn: Anh Chị có định tách biểu tượng ra dùng độc lập về sau không? Nếu có, nên thiết kế dạng kết hợp ngay từ đầu, để biểu tượng đã được luyện sẵn qua thời gian xuất hiện cùng chữ.

Khi nào chọn hướng nào

Chọn wordmark khi: tên thương hiệu ngắn, dễ đọc, dễ nhớ và Anh Chị muốn khách tìm ra mình qua chính cái tên đó. Wordmark đơn giản nhưng không có nghĩa là yếu, miễn là phần xử lý kiểu chữ có cá tính riêng, không dùng font phổ thông nguyên vẹn.

Chọn dạng kết hợp khi: cần vừa nói được tên vừa có dấu ấn hình, hoặc khi Anh Chị dự kiến sẽ cần icon riêng về sau. Đây là lựa chọn linh hoạt nhất và phù hợp với phần lớn thương hiệu đang xây từ đầu.

Chọn biểu tượng đơn khi: thương hiệu đã có độ nhận biết cao, hoặc có đủ nguồn lực và thời gian để xây nhận biết cho biểu tượng đó qua nhiều năm. Không có ngữ cảnh, một biểu tượng hiếm khi nói được bạn là ai.

Chọn lettermark khi: tên quá dài và bộ chữ cái viết tắt đủ dễ nhớ và đủ đặc trưng để đứng riêng.

Lỗi thường gặp

Mới ra mắt đã làm biểu tượng trừu tượng đứng một mình. Khách nhìn vào không biết đó là thương hiệu gì, và không có thời gian hay ngân sách để giải thích.
Wordmark dùng font phổ thông không tùy biến, không có gì để nhận ra ngoài tên. Phần xử lý kiểu chữ chính là chỗ tạo ra sự khác biệt.
Làm dạng kết hợp nhưng chữ và biểu tượng bện chặt vào nhau, không thể tách rời khi cần dùng riêng lẻ.
Quyết định theo sở thích cá nhân mà không tính tới nơi logo sẽ thực sự được dùng hằng ngày.

Phần lớn doanh nghiệp mới nên bắt đầu bằng wordmark hoặc combination mark, vì logo chỉ có biểu tượng phụ thuộc nặng vào nhận biết thương hiệu, thứ cần thời gian mới xây được.
Figma, VistaPrint

Góc nhìn của Sinh Vũ

Trong các dự án nhận diện mà Sinh Vũ thực hiện, đặc biệt với công ty phần mềm cần đứng cạnh đối thủ quốc tế, dạng kết hợp thường là điểm đến tự nhiên: cần sự nghiêm túc của chữ lẫn một biểu tượng đủ gọn để dùng như icon ứng dụng.

Sinh Vũ bàn giao logo kèm đủ biến thể bao gồm ngang, dọc, đơn sắc, nghịch đảo. Điều đó có nghĩa là dù Anh Chị chọn hướng nào, bộ logo vẫn đủ để dùng đúng theo từng ngữ cảnh mà không phải ứng biến tạm. Quyết định cuối luôn bám vào tính cách thương hiệu đã được chốt ở giai đoạn định hướng, không bắt đầu từ câu hỏi "thích kiểu nào đẹp hơn".

Nếu Anh Chị chưa qua giai đoạn định hướng, câu hỏi "chọn kiểu logo gì" sẽ rất khó trả lời chính xác, vì kiểu logo phải phục vụ tính cách thương hiệu, không phải ngược lại.

Nguồn tham khảo

Figma: 12 Types of Logos; VistaPrint: 7 Types of Logos; Logo.fm: Wordmark vs Logomark vs Combination Mark; Sinh Vũ A1 service spec.

Câu hỏi thường gặp

Tôi mới ra mắt, tên doanh nghiệp khá dài. Nên chọn kiểu logo nào?

Tên dài thường khó làm thành một biểu tượng gọn gẽ. Anh Chị có hai hướng: rút gọn thành chữ cái viết tắt (lettermark) nếu bộ chữ cái đó dễ nhớ, hoặc làm dạng kết hợp với phần chữ được trình bày khéo. Biểu tượng trừu tượng đứng một mình sẽ không ai nhận ra ở giai đoạn này.

Có nhất thiết phải có biểu tượng riêng để dùng làm icon ứng dụng không?

Không nhất thiết phải có ngay từ đầu, nhưng nếu sản phẩm của Anh Chị có ứng dụng di động hoặc cần hiển thị ở cỡ rất nhỏ, thì nên lên kế hoạch cho biểu tượng từ sớm. Dạng kết hợp giải quyết được điều này: chữ dùng cho ngữ cảnh lớn, biểu tượng dùng cho ngữ cảnh nhỏ, và hai phần có thể tách rời khi cần.

Wordmark có thực sự đủ mạnh để cạnh tranh với thương hiệu lớn không?

Đủ mạnh, nếu tên dễ đọc và phần xử lý chữ có cá tính riêng, không dùng font phổ thông nguyên vẹn. Nhiều thương hiệu lớn trên thế giới dùng wordmark trong nhiều năm trước khi tách ra biểu tượng riêng. Điểm yếu duy nhất là ở cỡ rất nhỏ, chữ khó đọc hơn icon, nên nếu ngữ cảnh đó quan trọng thì cần tính thêm.