Ai giữ chuẩn từ quay chụp tới chỉnh sửa
Khi nhiều nhà thầu cùng tham gia một chiến dịch, câu hỏi quan trọng nhất không phải ai cầm máy, mà ai so hình gốc ở từng khâu.
Cần một người giữ vai chỉ đạo hình ảnh (art director) xuyên suốt từ quay, chụp đến hậu kỳ, chịu trách nhiệm so sánh thành phẩm từng bước với hình gốc đã chốt. Người này không nhất thiết phải cầm máy hay dựng phim, nhưng phải có thẩm quyền duyệt và yêu cầu chỉnh sửa trước khi khâu tiếp theo bắt đầu. Để mỗi nhà thầu tự lo phần của họ mà không có ai gác chuẩn chung là rủi ro lớn nhất trong một chiến dịch nhiều bên.
- chiến dịch lớn nhiều nhà thầu, cần bám chặt hình gốc (key visual)
- khách muốn giữ chuẩn thay vì tự gánh vai điều phối
- chiến dịch cần một đầu mối rõ ràng chịu trách nhiệm so chuẩn
- đội nội bộ đã có giám đốc hình ảnh (art director) cùng nghề và quy trình duyệt riêng: chỉ cần chuẩn gốc và tài liệu hướng dẫn rõ ràng
Một chiến dịch quay chụp thường kéo theo nhiều bên: đạo diễn, nhiếp ảnh gia, ekip hậu kỳ, công ty dựng phim. Mỗi bên giỏi nghề của mình, nhưng không ai trong số đó có nhiệm vụ so hình thành phẩm với hình gốc thương hiệu đã chốt. Đó là lý do chiến dịch trông ổn ở từng khâu riêng lẻ, nhưng khi ghép lại thì lệch tông, lệch cảm xúc, thậm chí lệch cả ý nghĩa ban đầu.
Vai trò chỉ đạo hình ảnh là gì và tại sao không thể bỏ qua
Chỉ đạo hình ảnh (art direction) là công việc đảm bảo mọi quyết định thị giác trong quá trình sản xuất đều nhất quán với hình gốc (key visual) đã được duyệt. Đó là bố cục cảnh quay, bảng màu ánh sáng, cách xử lý màu trong hậu kỳ. Người giữ vai này không nhất thiết cầm máy hay ngồi dựng, nhưng phải có thẩm quyền duyệt và yêu cầu chỉnh sửa trước khi chuyển sang khâu tiếp theo.
Nhất quán là điều kiện để nhận diện thương hiệu càng dùng càng có giá trị theo thời gian. Khi nhiều nhà thầu cùng tham gia mà không có ai gác chuẩn chung, mỗi người sẽ tự diễn giải theo kinh nghiệm và thẩm mỹ riêng. Sai lệch nhỏ từng khâu cộng lại thành sai lệch lớn ở bản cuối.
Điểm bàn giao giữa các khâu là nơi dễ lệch nhất
Rủi ro không nằm ở việc mỗi bên làm kém, mà nằm ở các điểm chuyển tiếp giữa các khâu.
- Từ kịch bản sang quay: đạo diễn sẽ hiểu cảnh theo cách của mình nếu không có storyboard và tài liệu chỉ đạo làm chuẩn chung cho cả ekip.
- Từ quay sang hậu kỳ: ekip dựng nhận tệp thô mà không có đề bài rõ về màu sắc, cảm xúc thì sẽ tự quyết định theo thẩm mỹ của họ.
- Từ hậu kỳ sang chỉnh màu (color grading): bước này ảnh hưởng trực tiếp đến tông cảm xúc, nhưng thường không có ai từ phía thương hiệu duyệt trước khi xuất bản.
Storyboard và tài liệu chỉ đạo hình ảnh là chuẩn chung giữa các bộ phận. Không có chúng, mỗi bên tự diễn giải. Người duyệt cuối cùng thường là Anh / Chị, khi sai lệch đã tích luỹ qua nhiều khâu và sửa tốn kém hơn nhiều.
Khi nào thuê người điều phối bên ngoài, khi nào đội nội bộ tự gánh
Thuê người điều phối chỉ đạo: Phù hợp khi chiến dịch cần bám chặt hình gốc (key visual) và có nhiều nhà thầu tham gia. Người này duyệt chất lượng từng mốc so với hình đã chốt, làm việc cùng ekip sẵn có mà không buộc đổi đối tác. Anh / Chị không cần tự so hình, không cần hiểu kỹ thuật từng khâu.
Đội nội bộ tự điều phối: Phù hợp khi doanh nghiệp đã có giám đốc hình ảnh (art director) cứng nghề và quy trình duyệt riêng. Khi đó điều cần là chuẩn hình gốc và bộ luật thích nghi được viết rõ để đội nội bộ triển khai.
Nguyên tắc nên giữ trong cả hai hướng: Cần một đầu mối rõ ràng chịu trách nhiệm so chuẩn. Hai người cùng gác mà không rõ ai quyết cuối cùng cũng dẫn đến lệch, chỉ theo cách khác.
Lỗi thường gặp khiến thành phẩm lệch hình gốc
- Khoán trắng cho nhà sản xuất phim: Nhà sản xuất giỏi kỹ thuật nhưng không có nhiệm vụ bảo vệ chuẩn hình ảnh thương hiệu. Không ai gác so với hình gốc thì thành phẩm lệch tinh thần dù kỹ thuật đúng.
- Dồn duyệt vào phút cuối: Sai lệch tích luỹ qua nhiều khâu mà không được phát hiện sớm sẽ rất tốn kém để sửa, đôi khi phải quay lại từ đầu.
- Đổi ekip giữa chừng mà không bàn giao tài liệu: Người mới vào không có tài liệu chỉ đạo sẽ tự diễn giải lại từ đầu. Kết quả sẽ phụ thuộc vào thẩm mỹ cá nhân của họ.
- Không có storyboard trước khi quay: Kịch bản văn bản không đủ để truyền đạt ý định hình ảnh. Storyboard là cam kết bằng hình về những gì sẽ xuất hiện trên màn hình.
Nhất quán là điều kiện để nhận diện tích luỹ. Một người gác chuẩn xuyên suốt là cách thực tế để giữ nhất quán khi có nhiều nhà thầu tham gia.
Theo tinh thần của Ehrenberg-Bass Institute for Marketing Science, Building Distinctive Brand Assets
Bảng kiểm quyết định
Chủ đề: Ai giữ cho đội quay, chụp và chỉnh sửa bám đúng hình gốc. Cẩm nang Sinh Vũ, sinhvu.com
Bấm chọn từng mục Anh / Chị thấy đúng, rồi bấm in hoặc lưu thành PDF để mang theo.
Nếu Anh / Chị đánh dấu phần lớn ở nhóm dấu hiệu trên, đây là lúc nên trao đổi kỹ hơn. Sinh Vũ có thể cùng Anh / Chị soi lại và đề xuất hướng đi.
Nguồn tham khảo
Ehrenberg-Bass Institute for Marketing Science, Building Distinctive Brand Assets. StudioBinder, Shot List vs Storyboard. Kinh nghiệm thực hành điều phối chiến dịch của Sinh Vũ Studio.
Câu hỏi thường gặp
Giám đốc hình ảnh (art director) và giám đốc sáng tạo (creative director) khác nhau thế nào trong một chiến dịch quay chụp?
Giám đốc sáng tạo (creative director) giữ tầm nhìn tổng thể và phê duyệt hướng ý tưởng. Giám đốc hình ảnh (art director) hiện thực hoá tầm nhìn đó thành chỉ dẫn cụ thể cho từng cảnh quay, góc máy, bảng màu, cách ánh sáng. Trong một chiến dịch nhỏ một người có thể gánh cả hai vai, nhưng cần rõ ai chịu trách nhiệm duyệt hình ở mỗi khâu.
Nếu đã có công ty sản xuất phim rồi, còn cần thêm ai nữa không?
Công ty sản xuất lo kỹ thuật, thiết bị, lịch quay. Vai gác chuẩn so với hình gốc và bộ luật hình ảnh thương hiệu là việc khác: người giữ vai này duyệt từng mốc để thành phẩm không lệch tinh thần hình gốc (key visual) đã chốt. Vai ấy có thể do đội nội bộ hoặc một bên ngoài đảm nhận, Anh / Chị không nhất thiết phải đổi đối tác sản xuất sẵn có.
Bài viết là thông tin tham khảo. Phạm vi, giá và cam kết cụ thể của Sinh Vũ ghi trong hồ sơ đề xuất và hợp đồng đã ký.