Góc nhìn · Ngành truyền thông

Agency giỏi làm brand cho khách, nhưng brand của chính mình thì sao?

Khi không định vị được bản thân, agency mãi bán theo cân view và thua trên sân nhà.

Chốt nhanh

Agency truyền thông có thương hiệu rõ thì nâng được phí vì khách trả cho chuyên môn, không phải cho đầu việc. Thương hiệu rõ còn lọc khách ngay từ đầu, giúp agency chọn được dự án đúng năng lực và từ chối những hợp đồng kéo xuống. Không có thương hiệu, mọi cuộc đàm phán mặc định bắt đầu từ câu hỏi: rẻ hơn được không?

Có một nghịch lý quen thuộc trong ngành: agency dành cả năm giúp khách xây thương hiệu, nhưng trang web của chính họ thì mờ nhạt, portfolio không có chủ đề, và mỗi lần báo phí là một lần phải giải thích lại từ đầu. Không phải vì họ không biết làm. Mà vì họ chưa bao giờ dừng lại để tự làm cho mình.

Người thợ đóng đinh đi chân đất

Trong tiếng Anh có cụm "cobbler's children have no shoes", người thợ đóng giày thì con cái lại đi chân đất. DMA và Econsultancy từng ghi nhận điều này trong báo cáo về marketing của chính các agency: đơn vị tư vấn thương hiệu cho người khác thường là những người đầu tư ít nhất vào thương hiệu của chính mình. Lý do không khó hiểu. Công việc khách hàng luôn cấp bách hơn. Dự án nội bộ không ai trả tiền nên nó mãi xếp sau.

Hệ quả thì rõ. Khi một khách hàng tiềm năng hỏi "Agency của bạn chuyên về điều gì?", câu trả lời phổ biến nhất là một danh sách: làm content, chạy ads, thiết kế, xây kênh, quản lý mạng xã hội. Danh sách đó không phải định vị. Đó là bảng giá dịch vụ. Và bảng giá thì bao giờ cũng bị so sánh.

Thương hiệu không phải là những gì bạn nói về mình. Đó là cảm nhận của người khác khi nghĩ đến bạn.

Marty Neumeier, The Brand Gap

Khi không có định vị, mọi cuộc đàm phán đều bắt đầu từ câu hỏi giá

Agency không có thương hiệu rõ sẽ rơi vào một vòng lặp đặc trưng. Khách hỏi làm được không. Agency nói được. Khách hỏi giá bao nhiêu. Agency báo. Khách nói chỗ khác rẻ hơn. Agency giảm, hoặc mất khách.

Vòng lặp này không xảy ra vì agency định giá sai. Nó xảy ra vì khách không có căn cứ để thấy sự khác biệt. Khi hai bên trông giống nhau, giá là thứ duy nhất còn lại để so. Đây không phải lỗi của khách. Đây là lỗi của định vị.

Kantar BrandZ ghi nhận rằng những thương hiệu được khách hàng xem là "meaningful và different" (có ý nghĩa và khác biệt) nhận được mức sẵn lòng chi trả cao hơn 38% so với các thương hiệu trung bình trong cùng ngành. Nguyên tắc này không chỉ đúng với thương hiệu tiêu dùng. Nó đúng với bất kỳ bên nào đang cố bán một dịch vụ.

38%Mức chênh lệch sẵn lòng chi trả của khách hàng cho thương hiệu được xem là "meaningful and different" so với trung bình ngành. Nguồn: Kantar BrandZ (~2020).

Thương hiệu rõ không phải để trông đẹp hơn

Một lầm tưởng phổ biến là xây thương hiệu cho agency nghĩa là làm lại website, chụp ảnh đội ngũ, và viết một đoạn "about us" nghe có vẻ chuyên nghiệp. Đó là phần nổi. Phần quyết định thì nằm ở chỗ khác: bạn phục vụ ai tốt nhất, bạn không làm gì, và tại sao đúng những thứ bạn làm lại có giá trị với khách mục tiêu của mình.

Định vị rõ tạo ra hai thứ quan trọng hơn thẩm mỹ. Thứ nhất, nó thu hút đúng khách. Khi agency nói "chúng tôi chuyên xây nội dung cho thương hiệu thời trang và làm đẹp cao cấp tại Việt Nam", câu đó sẽ đẩy đi những khách không phù hợp và kéo lại đúng người đang tìm thứ đó. Không cần lọc thủ công. Định vị làm việc đó thay.

Thứ hai, nó cho phép agency thiết lập kỳ vọng phí ngay từ đầu. Khách tiếp cận một agency có định vị sắc thường đã tự chuẩn bị trước về ngân sách. Họ đến vì chọn, không phải vì không biết đi đâu khác. Đó là điểm khởi đầu của một cuộc đàm phán hoàn toàn khác.

85% có, 30% dùng85% tổ chức có brand guidelines nhưng chỉ khoảng 30% thực thi nhất quán. Với agency, con số này phản chiếu ngay vào cách họ xuất hiện trên thị trường. Nguồn: Marq / Demand Metric (2019).

Signature style là tài sản, không phải phong cách cá nhân

Agency có "gu" nhất quán không chỉ được nhận ra nhanh hơn. Họ được tìm đến với lý do cụ thể. Một studio ảnh thương mại có màu sắc và cách kể chuyện riêng biệt sẽ thu hút nhãn hàng muốn đúng điều đó. Một agency content có góc nhìn riêng về dữ liệu và hành vi người dùng sẽ được tìm đến bởi khách hàng trọng chiều sâu, không phải chiều dài bài viết.

Signature style không phải sở thích chủ quan của founder. Đó là tập hợp các lựa chọn nhất quán về cách tiếp cận vấn đề, cách trình bày giải pháp, và cách thương hiệu xuất hiện qua từng điểm chạm. Khi những lựa chọn này nhất quán đủ lâu, chúng trở thành tài sản nhận diện không ai sao chép được dễ dàng, vì chúng gắn với phương pháp và quan điểm của đội ngũ, không chỉ với màu sắc hay font chữ.

Đây cũng là lý do boutique agency nhỏ có thể cạnh tranh được với đơn vị lớn hơn. Agency lớn cần phục vụ nhiều ngành và nhiều loại khách. Boutique chuyên sâu có thể trở thành lựa chọn đầu tiên trong một ngách hẹp, và trong ngách đó, câu hỏi không còn là "giá bao nhiêu" mà là "khi nào có chỗ cho tôi".

+32 điểm%Doanh thu tích lũy trong 5 năm của các công ty thuộc nhóm top quartile về thiết kế, so với trung bình ngành. Nghiên cứu trên 300 công ty. Nguồn: McKinsey, The Business Value of Design (2018).

Agency tự làm cho mình đúng thứ mình bán cho khách

Nếu bạn đang bán dịch vụ xây dựng thương hiệu, nhưng thương hiệu của chính bạn không qua được bài kiểm tra cơ bản: khách hàng lý tưởng có tìm thấy bạn không, có hiểu ngay bạn làm gì không, có thấy bạn khác với bốn agency họ vừa Google không, thì đó là vấn đề tín nhiệm, không phải vấn đề marketing.

Khách hàng thông minh quan sát. Họ nhìn cách agency trình bày bản thân trước khi tin rằng agency đó có thể trình bày cho họ. Trang web nhợt nhạt, portfolio không có chủ đề, bộ nhận diện lắp ghép từ nhiều thời điểm khác nhau, tất cả đều là tín hiệu. Không phải tín hiệu xấu vì thiếu thẩm mỹ. Mà xấu vì thiếu nhất quán, và nhất quán là thứ khách hàng đang trả tiền để nhận.

Bước đầu tiên không phải làm lại toàn bộ. Là trả lời ba câu trước khi làm bất kỳ thứ gì: Agency này phục vụ ai tốt nhất? Tại sao khách đó nên chọn chỗ này thay vì chỗ khác? Và nếu bạn lấy tên ra khỏi trang web, khách còn nhận ra không?

Các con số từ Kantar BrandZ và McKinsey trong bài này được trích từ nghiên cứu đa ngành, không phải từ khảo sát riêng về ngành agency. Số liệu Marq/Demand Metric là kết quả khảo sát tự báo cáo từ các tổ chức tham gia. Cả hai nhóm nguồn có độ tin cậy cao về chiều hướng nhưng không nên áp dụng tuyệt đối cho bất kỳ agency cụ thể nào.

Nguồn tham khảo

Marty Neumeier, The Brand Gap (2003). Byron Sharp, How Brands Grow (2010). DMA / Econsultancy, The Cobbler's Children (agency self-marketing report). Brandsvietnam, dữ liệu ngành agency và KOC Việt Nam. McKinsey, The Business Value of Design (2018). Kantar BrandZ, báo cáo thương hiệu meaningful & different (~2020). Marq / Demand Metric, Brand Consistency Report (2016/2019).

Câu hỏi thường gặp

Agency truyền thông có cần xây thương hiệu riêng không, hay chỉ cần portfolio tốt là đủ?

Portfolio cho thấy bạn làm được gì. Thương hiệu cho thấy bạn là ai và phục vụ ai tốt nhất. Hai thứ không thay thế nhau. Khách trả phí cao thường quyết định dựa trên cảm nhận về sự phù hợp, không chỉ năng lực kỹ thuật. Portfolio không có khung định vị rõ khiến mọi dự án trông giống nhau và kéo khách về phía so sánh giá.

Làm sao để nâng phí dịch vụ mà không mất khách hiện tại?

Nâng phí cần có trước một thứ: lý do chính đáng mà khách tự hiểu mà không cần bạn giải thích. Thương hiệu rõ tạo ra lý do đó. Khi định vị đủ sắc, khách mới vào đã kỳ vọng mức phí tương xứng và khách cũ hiểu vì sao phí thay đổi. Nâng phí mà không có định vị mới chỉ là rủi ro.

Agency boutique nhỏ có thể cạnh tranh với agency lớn không nếu xây thương hiệu tốt hơn?

Có, và đây là lợi thế thực sự của boutique. Agency lớn khó chuyên sâu vì phải phục vụ nhiều ngành. Boutique chuyên một ngách có thể trở thành lựa chọn đầu tiên trong ngách đó, điều mà agency lớn không làm được. Định vị hẹp không thu hẹp thị trường, nó lọc đúng khách và giảm cạnh tranh về giá.

← Về Góc nhìn
{INJ}