Coaching founder hay workshop cả đội

Coaching và workshop là hai hình thức can thiệp phục vụ hai loại vấn đề khác nhau về bản chất. Chọn sai hình thức không có nghĩa là buổi đó vô ích, nhưng có nghĩa là Anh Chị đang giải bài toán bằng công cụ không phù hợp. Bài này giúp Anh Chị xác định mình đang cần cái nào, hoặc cần cả hai theo thứ tự nào.

Hai hình thức phục vụ hai loại vấn đề

Coaching làm việc với mục tiêu, hiện thực, lựa chọn và ý chí của một cá nhân, cụ thể là người được kèm. Toàn bộ quá trình xoay quanh việc giúp người đó tự tìm ra câu trả lời của mình, không phải nghe chuyên gia đưa ra câu trả lời. Workshop làm việc với sự đồng thuận và cam kết tập thể: cả nhóm cùng tham gia xây dựng, cùng đặt câu hỏi, cùng đi đến kết luận, và vì thế cùng cảm thấy có trách nhiệm với kết luận đó.

Anh David Aaker, trong nghiên cứu về phát triển thương hiệu, chỉ ra rằng tầm nhìn của người sáng lập là lõi của thương hiệu. Vấn đề là lõi đó cần được kết tinh thành ngôn ngữ rõ ràng trước khi đưa vào bất kỳ buổi làm việc tập thể nào. Coaching là bước giúp founder kết tinh. Workshop là bước giúp đội xây dựng tiếp từ điểm đó.

Khi nào chọn coaching

Anh Chị cần coaching khi vấn đề nằm ở tư duy và quyết định của chính mình, không phải ở sự phân tán của đội. Cụ thể:

• Anh Chị đang phân vân giữa các hướng đi thương hiệu và cần không gian tư duy thật sự, không phải một cuộc họp thêm.
• Có những câu hỏi chiến lược nhạy cảm mà Anh Chị không muốn, hoặc chưa thích hợp để thảo luận trước toàn đội.
• Anh Chị cần phát triển năng lực ra quyết định chiến lược theo thời gian, không phải một câu trả lời giải quyết xong một lần.

Tại Sinh Vũ, founder coaching được thiết kế theo lịch 6 buổi trong 3 tháng, mỗi hai tuần một lần. Khoảng cách giữa các buổi là có chủ ý: Anh Chị cần thời gian tiêu hóa và quan sát trong thực tế trước khi quay lại với câu hỏi tiếp theo. Đây là điểm khác biệt cơ bản so với workshop tập trung trong một ngày.

Khi nào chọn workshop

Workshop phù hợp khi founder đã có định hướng và vấn đề là sự phân tán của đội. Cụ thể:

• Anh Chị đã rõ hướng nhưng đội chưa cùng hiểu, chưa cùng thảo luận và chưa cam kết.
• Vấn đề là mỗi người trong đội đang hiểu thương hiệu theo một cách khác nhau và hành động theo logic khác nhau.
• Anh Chị muốn đội có tiếng nói trong quá trình xây dựng để tăng mức độ sở hữu với kết quả cuối.

Workshop một ngày đủ để tạo ra sự đồng thuận và cam kết, với điều kiện hướng đi đã rõ từ đầu buổi. Nếu hướng đi chưa rõ, buổi workshop sẽ xoay quanh câu hỏi của founder thay vì ra được kết luận có ích cho cả đội.

Lỗi thường gặp khi chọn sai hình thức

• Đặt workshop khi founder chưa rõ hướng: Cả đội mất một ngày xoay quanh câu hỏi của một người thay vì cùng ra kết luận. Đây là lỗi phổ biến nhất Sinh Vũ gặp khi tư vấn tiền hợp đồng.
• Nhầm coaching với tư vấn: Anh Chị tham gia coaching với kỳ vọng nhận câu trả lời ngay. Coach không làm vậy. Coach giúp Anh Chị tự tìm ra câu trả lời của chính mình, vì câu trả lời đó mới thật sự là của Anh Chị.
• Dùng workshop để tránh quyết định khó: Để đội vote thay vì founder chịu trách nhiệm ra quyết định chiến lược. Đây không phải dân chủ, đây là né tránh vai trò lãnh đạo.
• Founder tham gia workshop như người học: Trong workshop, founder không phải học sinh. Founder là người đã có hướng và đang cùng đội xây tiếp từ đó. Nếu founder tham gia với tâm thế còn đang tìm hiểu, đội sẽ mất đi điểm tựa để làm việc.

Góc nhìn của Sinh Vũ

Sinh Vũ không xem coaching và workshop là hai lựa chọn thay thế nhau. Với những dự án thương hiệu có chiều sâu, thứ tự phù hợp là: founder đi qua coaching để tự rõ hướng, sau đó đội vào workshop để cùng xây từ nền tảng đó. Hai bước này bổ trợ nhau và thường cho kết quả bền hơn so với làm riêng lẻ.

Khi tư duy của founder chưa rõ, đưa câu hỏi đó vào workshop sẽ tạo ra sự mơ hồ tập thể thay vì sự rõ ràng tập thể.

Jim Collins, Good to Great (2001)

Câu hỏi thực tế để Anh Chị tự kiểm tra: nếu ai đó hỏi Anh Chị ngay lúc này "thương hiệu của mình đang đi về đâu và tại sao", Anh Chị có trả lời được trong ba câu không? Nếu không, bắt đầu bằng coaching. Nếu có nhưng đội chưa thuộc câu trả lời đó, bắt đầu bằng workshop.