Khi nào chưa cần lo trải nghiệm

Sinh Vũ sẽ nói thẳng: nếu Anh Chị đang cân nhắc đầu tư vào trải nghiệm số trong khi chưa chắc có ai thật sự cần sản phẩm, thì đó chưa phải việc cần làm lúc này. Tinh chỉnh trải nghiệm có giá trị khi có dữ liệu để biết sửa gì. Không có người dùng thật, không có dữ liệu thật, thì mọi quyết định thiết kế chỉ là phỏng đoán.

Câu hỏi cần trả lời trước

Trước khi quyết định có cần đầu tư vào trải nghiệm không, Anh Chị cần trả lời được hai câu hỏi này:

• Đã có bằng chứng có người cần sản phẩm chưa, hay vẫn còn đang phỏng đoán?
• Đã có người dùng thật để đo hành vi chưa?

Nếu cả hai câu đều chưa có câu trả lời rõ, thì nút thắt không nằm ở trải nghiệm. Nút thắt nằm ở chỗ Anh Chị chưa biết sản phẩm có đúng nhu cầu thật của ai không. Đổ tiền hoàn thiện giao diện lúc này là tối ưu sai chỗ.

Khi nào nên hoãn tinh chỉnh

• Chưa kiểm chứng có nhu cầu: nguồn lực nên dồn vào phỏng vấn khách và thử nghiệm giả thuyết, không vào giao diện.
• Chưa có lưu lượng (traffic) thật: không có dữ liệu thì không biết sửa gì cho đúng, tinh chỉnh lúc này chỉ là cảm tính.
• Ngân sách còn hạn chế: theo khung tư duy của IDEO về ba lăng kính Desirability (mức độ người dùng muốn), Feasibility (tính khả thi kỹ thuật) và Viability (hiệu quả kinh doanh), đầu tư sâu vào lăng kính trải nghiệm chỉ xứng đáng khi đã có dấu hiệu rõ rằng vấn đề là thật và người dùng là thật.

Ở mức trưởng thành thấp và ngân sách nhỏ, cải thiện trải nghiệm nên đi cùng việc chứng minh giá trị. Chưa có người dùng và dữ liệu thì chưa đủ nền để tinh chỉnh có định hướng.

Nielsen Norman Group, The 6 Levels of UX Maturity

Mức nền tối thiểu vẫn phải giữ

Chưa cần tinh chỉnh sâu không có nghĩa được làm ẩu. Có một ngưỡng tối thiểu Anh Chị phải giữ khi đã ra mắt công khai: trải nghiệm không được chặn hành động chính của khách.

Hành động chính ở đây là: khách liên hệ được, đăng ký được, mua được. Nếu khách vào trang mà không biết bước tiếp theo là gì, hoặc bị lạc trước khi làm được việc, thì đó là lỗi cần sửa ngay, dù chưa cần quan tâm tới thẩm mỹ hay tính năng nâng cao.

Lỗi thường gặp

• Đánh bóng giao diện khi bài toán gốc là chưa ai biết tới hoặc chưa ai cần sản phẩm: làm đẹp không tạo ra khách.
• Dựng trang nhiều tính năng trước khi biết khách có muốn không: càng phức tạp, càng tốn nguồn lực vào chỗ chưa chứng minh được giá trị.
• Lấy cớ chưa cần lo trải nghiệm để làm ẩu tới mức khách không liên hệ hay mua nổi: đây là hiểu sai ngưỡng tối thiểu.
• Chờ hoàn hảo mới ra mắt: mỗi ngày chờ là mỗi ngày mất phản hồi thật từ khách thật.

Góc nhìn của Sinh Vũ

Sinh Vũ sẽ nói thật với Anh Chị nếu thời điểm chưa cần đầu tư sâu vào trải nghiệm. Nếu Anh Chị chưa có khách hoặc chưa chắc sản phẩm đúng nhu cầu, Sinh Vũ khuyên dồn nguồn lực vào việc chứng minh có người cần trước. Một trang gọn, dẫn được khách tới liên hệ, là đủ cho giai đoạn này.

Sinh Vũ chọn tư vấn Anh Chị tiêu đúng chỗ hơn là bán một dự án lớn khi Anh Chị chưa cần. Trải nghiệm đẹp trên một sản phẩm chưa ai cần vẫn không giải được bài toán có khách.

Câu hỏi thường gặp

Sản phẩm ra mắt rồi nhưng chưa có nhiều khách, có nên đầu tư làm đẹp giao diện không?

Câu hỏi đúng hơn là: nút thắt hiện tại là gì? Nếu khách chưa biết tới sản phẩm hoặc chưa thấy lý do để thử, thì tiền bỏ vào giao diện không giải được bài toán đó. Nên ưu tiên tìm hiểu vì sao chưa có khách trước, rồi mới quyết định có cần cải thiện trải nghiệm hay không.

Mức trải nghiệm tối thiểu cần đạt là bao nhiêu khi chưa tối ưu?

Không có con số cứng, nhưng ngưỡng cần giữ là: trải nghiệm không được chặn hành động chính của khách, tức là khách vẫn liên hệ, đăng ký, hoặc mua được dù giao diện chưa đẹp. Nếu khách vào trang mà không biết làm gì tiếp theo hoặc bị lạc, đó là lỗi cần sửa ngay dù chưa cần tối ưu sâu.

Đợi sản phẩm hoàn hảo rồi mới ra mắt có ổn không?

Không ổn. Chờ hoàn hảo mới ra mắt là mất thời gian học từ khách thật. Một phiên bản đủ dùng, không cản trở hành động chính, ra mắt sớm để có phản hồi thật thì có giá trị hơn nhiều so với một sản phẩm bóng bẩy chưa ai chạm vào.