Khóa bao nhiêu mã màu và ghi luật màu thế nào

Câu hỏi về số lượng mã màu nghe có vẻ kỹ thuật, nhưng thực ra là câu hỏi về kiểm soát: kiểm soát được bao nhiêu thì thương hiệu nhất quán bấy nhiêu. Bảng màu quá rộng, thiếu luật rõ ràng, là nguyên nhân phổ biến khiến cùng một thương hiệu trông khác nhau trên mỗi ấn phẩm.

Nên khóa bao nhiêu màu

Không có con số tuyệt đối, nhưng có một khung gọn đủ dùng cho hầu hết thương hiệu vừa và nhỏ:

• Màu chính (primary color): một đến hai màu. Đây là màu nhận diện cốt lõi, xuất hiện nhiều nhất và nhất quán nhất trên mọi điểm chạm.
• Màu phụ (secondary color): hai đến ba màu. Dùng để bổ trợ, tạo biến thể hoặc phân cấp nội dung, không tranh vai với màu chính.
• Màu trung tính (neutral color): hai đến ba màu, thường là trắng, đen, xám hoặc tông đất. Dùng cho nền, chữ phần thân, khoảng thở.

Nếu thương hiệu có nhiều dòng sản phẩm cần phân biệt bằng màu sắc, bảng có thể mở rộng hơn, nhưng ngay cả khi đó vẫn cần ghi rõ màu nào thuộc dòng nào và dùng trong bối cảnh nào. Bảng càng rộng thì luật càng phải chặt, chứ không phải ngược lại.

Ghi mã màu đủ cho cả hai môi trường

Cùng một màu sẽ hiển thị khác nhau trên màn hình và trên bản in, vì hai môi trường này dùng hai hệ phối màu khác nhau. Màn hình dùng ánh sáng phát ra (hệ RGB), còn in dùng mực pha trộn (hệ CMYK). Vì vậy, mỗi màu trong bảng cần ghi đủ ba lớp mã:

• HEX và RGB: dùng cho thiết kế số, website, mạng xã hội, giao diện ứng dụng.
• CMYK (Cyan, Magenta, Yellow, Key/Black, tức hệ bốn mực in): dùng cho in ấn thông thường như tờ rơi, catalogue, name card.
• Pantone (hệ màu pha sẵn tiêu chuẩn toàn cầu): cần thêm khi có in bao bì, đồng phục, biển hiệu hoặc bất kỳ vật phẩm nào cần màu khớp chính xác giữa các lần in và các nhà cung cấp khác nhau.

Thiếu một trong các mã này, đội thiết kế sẽ phải tự chuyển đổi, và kết quả chuyển đổi thủ công thường không nhất quán.

Bảng màu nên giải thích ý đồ cảm xúc và cách co giãn khi thương hiệu lớn lên, không chỉ là dãy mã màu. Màu là ngôn ngữ, không phải danh sách.

Kedraco · The Brand Strategy Lab

Ghi luật màu quan trọng hơn ghi mã màu

Nhiều quy chuẩn dừng lại ở việc liệt kê mã HEX rồi thôi. Đó là thiếu. Mã màu cho biết màu là gì, nhưng luật màu mới cho biết dùng màu như thế nào. Một bảng màu đủ dùng cần ghi thêm:

• Vai trò từng màu: màu nào là chủ đạo, màu nào chỉ dùng bổ trợ, màu nào chỉ xuất hiện ở ngữ cảnh cụ thể.
• Tỉ lệ dùng: màu chính chiếm bao nhiêu phần diện tích, màu nhấn (accent) dùng tiết chế thế nào. Không ghi tỉ lệ, đội sẽ biến màu nhấn thành màu nền tràn lan.
• Luật chữ trên nền màu: chữ trắng hoặc chữ tối đặt trên nền màu nào, đảm bảo tương phản đủ để đọc được, đặc biệt quan trọng khi thương hiệu có kênh số.
• Màu nào không được tự ý chế thêm: ghi rõ để tránh đội tự tạo các tông trung gian rồi bảng màu bị loãng.

Lỗi thường gặp khi lập bảng màu

• Chỉ ghi HEX, không có CMYK hay Pantone. Tới khi cần in, đội tự chuyển đổi và màu lệch so với màn hình, không ai biết đâu là chuẩn.
• Mở bảng quá rộng vì muốn linh hoạt. Kết quả là mỗi người chọn một tông ưa thích, thương hiệu loãng dần theo thời gian.
• Không ghi tỉ lệ và vai trò, chỉ ghi tên và mã. Đội biến màu nhấn thành màu chủ đạo, thương hiệu mất trọng tâm.
• Bảng màu tách rời khỏi ngữ cảnh dùng thực tế: không có ví dụ về chữ trên nền màu, không có ví dụ trên bối cảnh in hay web.

Góc nhìn của Sinh Vũ

Khi xây quy chuẩn màu cho khách, Sinh Vũ giao một bộ mã hoàn chỉnh cho mỗi màu, đủ dùng cho cả màn hình lẫn bản in, để không ai trong đội phải tự chuyển đổi và tự phán đoán. Với dự án có in bao bì hoặc vật phẩm vật lý, Sinh Vũ bổ sung mã Pantone để khớp màu giữa các nhà in khác nhau.

Quan điểm của Sinh Vũ: giữ bảng gọn và ghi rõ vai trò từng màu quan trọng hơn là có nhiều màu. Một bảng gồm ít màu nhưng mỗi màu có đủ mã, đủ luật, đủ ví dụ, sẽ giúp thương hiệu nhất quán lâu dài hơn một bảng hai mươi màu không ai biết dùng đúng hay sai.