Cẩm nang · Pháp lý và rủi ro ngôn ngữ

Phong thủy nên là bộ lọc cuối, không phải bộ lọc đầu

Phong thủy không sai, nhưng sai chỗ đặt nó trong quy trình thì kết quả sẽ là tên hợp mệnh nhưng không ai nhớ.

Chốt nhanh

Không nên để phong thủy là ràng buộc cứng ngay từ đầu quy trình đặt tên. Cách đúng là hoàn thiện shortlist tên theo tiêu chí thương hiệu trước, rồi mới đưa danh sách đó cho thầy phong thủy lọc ở bước cuối. Nếu Anh Chị đặt phong thủy làm tiêu chí lọc đầu tiên, không gian sáng tạo thu hẹp đến mức gần như không còn phương án tên nào đáp ứng đủ cả hai phía.

Phong thủy là yếu tố văn hóa có thật với nhiều doanh nhân Việt Nam, đặc biệt trong ngành truyền thống hoặc với founder lớn tuổi. Sinh Vũ không phủ nhận điều đó. Vấn đề không phải là có nên quan tâm đến phong thủy hay không, mà là đặt nó ở đâu trong quy trình đặt tên. Đặt sai chỗ, kết quả sẽ là tên hợp mệnh nhưng không thương hiệu.

Tại sao phong thủy không nên là ràng buộc đầu tiên

Khi Anh Chị đưa ra yêu cầu phong thủy trước khi bắt đầu sáng tạo tên, không gian tìm kiếm thu hẹp ngay lập tức theo nhiều chiều cùng lúc: số nét chữ, âm dương ngũ hành, hợp mệnh tuổi, hướng phát âm. Đây là các hệ thống riêng biệt với mức độ ràng buộc khác nhau. Nếu dùng cùng lúc nhiều hệ thống, các điều kiện có thể mâu thuẫn nhau và không có phương án nào đáp ứng được tất cả.

Al Ries và Jack Trout trong Positioning: The Battle for Your Mind nhấn mạnh rằng tên thương hiệu là điểm tiếp xúc đầu tiên trong não bộ người tiêu dùng. Tên phải phát âm được, dễ nhớ, phân biệt được với đối thủ, và đăng ký nhãn hiệu được. Đây là các tiêu chí chức năng không thể thương lượng. Khi ràng buộc phong thủy được đặt ngang hàng hoặc trên các tiêu chí này ngay từ đầu, xác suất tìm được tên đáp ứng cả hai phía giảm rõ rệt.

Phong thủy đứng ở đâu thì hợp lý

Bộ lọc đầu tiên (không nên): Anh Chị đưa yêu cầu phong thủy vào brief trước khi agency bắt đầu. Kết quả: danh sách tên bị thu hẹp từ trước khi có phương án nào được đánh giá về mặt thương hiệu. Khả năng cao là không tìm được tên vừa đủ tốt vừa hợp phong thủy.

Bộ lọc cuối (nên làm): Anh Chị để quy trình thương hiệu chạy tự nhiên cho đến khi có shortlist từ 5 đến 10 tên đủ tiêu chí chức năng. Sau đó đưa danh sách này cho thầy phong thủy lọc. Trong nhiều trường hợp, vẫn còn ít nhất một hoặc hai phương án vừa mạnh về thương hiệu vừa hợp phong thủy.

Khi nào phong thủy có trọng lượng thực sự

Không phải mọi khách hàng đều cần cân nhắc như nhau. Phong thủy có trọng lượng thực khi:

  • Founder hoặc hội đồng quản trị sẽ không duyệt tên không hợp phong thủy, bất kể tên đó mạnh đến đâu về mặt thương hiệu.
  • Ngành kinh doanh có nhóm khách hàng lớn tuổi hoặc truyền thống, nơi tên doanh nghiệp được đánh giá qua lăng kính văn hóa phong thủy.
  • Nhà đầu tư hoặc đối tác chính của Anh Chị coi phong thủy là tiêu chí quyết định trong quá trình hợp tác.

Trong các trường hợp này, Sinh Vũ không tranh luận về giá trị của phong thủy. Sinh Vũ chỉ đề nghị Anh Chị thông báo rõ yêu cầu này từ đầu để sắp xếp bước lọc cuối phù hợp, thay vì để nó xuất hiện đột ngột khi đã có kết quả sáng tạo.

Lỗi thường gặp khi kết hợp phong thủy vào quy trình đặt tên

  • Đặt phong thủy làm tiêu chí lọc đầu tiên và cứng nhất, dẫn đến không còn phương án tên nào đủ tốt để chọn.
  • Không thông báo yêu cầu phong thủy cho Sinh Vũ từ đầu, khiến phải làm lại nhiều vòng sau khi đã có shortlist.
  • Dùng nhiều hệ thống phong thủy khác nhau cùng lúc, ví dụ vừa theo số nét chữ vừa theo ngũ hành vừa theo hợp mệnh tuổi, tạo ra các điều kiện mâu thuẫn không giải quyết được.
  • Nhầm rằng tên hợp phong thủy tự nhiên là tên thương hiệu tốt. Đây là hai tiêu chí độc lập, một cái tên có thể đáp ứng một trong hai hoặc cả hai, nhưng không cái nào đảm bảo cái kia.

Góc nhìn của Sinh Vũ

Sinh Vũ không có chuyên môn về phong thủy và không đánh giá tên theo tiêu chí này. Nếu Anh Chị có yêu cầu phong thủy, cách làm việc Sinh Vũ đề nghị như sau: Sinh Vũ đưa ra shortlist tên đủ tiêu chí thương hiệu, Anh Chị đưa danh sách đó cho thầy phong thủy của mình, rồi hai bên cùng nhìn vào kết quả giao thoa.

Sinh Vũ không nhận brief mà phong thủy là ràng buộc cứng trước khi bắt đầu sáng tạo, vì điều đó làm hỏng kết quả từ trước khi bắt đầu. Nhưng khi phong thủy được đặt đúng chỗ, ở bước cuối, trong danh sách đã được lọc về thương hiệu, hai yếu tố này hoàn toàn có thể tồn tại cùng nhau.

Ràng buộc ngoài chức năng đặt quá sớm trong quy trình sẽ làm giảm đáng kể xác suất tìm được tên tốt.

Al Ries và Jack Trout, Positioning: The Battle for Your Mind, McGraw-Hill, 1981

Nguồn tham khảo

Al Ries và Jack Trout, Positioning: The Battle for Your Mind, McGraw-Hill, 1981. Tâm lý học quyết định, định tính, kinh nghiệm thực hành Sinh Vũ.

Câu hỏi thường gặp

Nếu founder rất coi trọng phong thủy thì Sinh Vũ có hỗ trợ không?

Sinh Vũ không có chuyên môn về phong thủy và không đánh giá tên theo tiêu chí này. Điều Sinh Vũ làm được là đưa ra shortlist tên tốt về mặt thương hiệu, rồi Anh Chị đưa danh sách đó cho thầy phong thủy của mình lọc. Hai công việc này hoàn toàn tách biệt và có thể phối hợp tốt nếu Anh Chị hiểu vai trò của từng bên.

Tên hợp phong thủy có nghĩa là tên thương hiệu tốt không?

Không nhất thiết. Phong thủy và tiêu chí thương hiệu là hai hệ thống đánh giá độc lập. Một cái tên có thể hợp mệnh, hợp tuổi, đủ nét chữ theo yêu cầu phong thủy nhưng vẫn khó nhớ, khó phát âm, hoặc trùng với nhãn hiệu đã đăng ký. Anh Chị cần đánh giá tên theo cả hai chiều, không gộp chúng làm một.

Nếu tên tốt nhất về mặt thương hiệu lại không hợp phong thủy thì làm sao?

Đây là quyết định của Anh Chị, không phải của Sinh Vũ. Sinh Vũ sẽ trình bày rõ lý do tại sao tên đó mạnh về thương hiệu và để Anh Chị cân nhắc. Nếu Anh Chị không thể dùng tên không hợp phong thủy vì lý do cá nhân hoặc văn hóa gia đình, Sinh Vũ sẽ tìm phương án thay thế trong danh sách, không ép Anh Chị chọn điều mình không tự tin.

← Về Nhận diện ngôn ngữ
{INJ}