Kéo chi phí xuống: chỗ nào lành, chỗ nào hại

Ngân sách có hạn là chuyện bình thường, và tiết kiệm đúng chỗ là việc nên làm. Vấn đề chỉ nảy sinh khi cắt nhầm thứ. Sinh Vũ tách bảy cách phổ biến thành ba nhóm theo cái giá thật sự phải trả.

Ba cách tiết kiệm gần như không mất gì

Thu hẹp phạm vi, làm theo đợt. Làm phần lõi trước gồm định vị, logo, bảng màu, bộ chữ và quy chuẩn cơ bản. Các điểm chạm còn lại làm sau theo nhu cầu thật, khi đã biết cái nào bán được hàng. Đây là cách tiết kiệm lành mạnh nhất, và Sinh Vũ chủ động đề xuất nó cho những dự án ngân sách chưa dày.

Mang sẵn định vị đã viết rõ. Nếu doanh nghiệp đã có nghiên cứu thị trường, chân dung khách hàng và định vị viết ra rành mạch, phần chẩn đoán rút ngắn đáng kể. Điều kiện là tài liệu đó phải dùng được thật, chứ không phải một tệp trình chiếu cũ ai cũng gật nhưng không ai theo.

Cử một đầu mối có thẩm quyền duyệt. Một người quyết, thay vì một hội đồng mỗi người một ý. Phần lớn thời gian đội bên ngoài tiêu tốn là ở vòng sửa do ý kiến trái nhau bên trong doanh nghiệp. Cách này không những rẻ hơn mà thường còn ra kết quả tốt hơn.

Một cách mất vừa phải

Dùng ảnh thư viện và bộ chữ có giấy phép sẵn thay vì chụp riêng và vẽ chữ riêng. Tiết kiệm thấy rõ, nhưng mất tính riêng biệt. Đối thủ có thể mua đúng bức ảnh đó, và một bộ chữ phổ biến làm thương hiệu trông giống hàng trăm thương hiệu khác. Với giai đoạn đầu thì chấp nhận được, với thương hiệu đã có vị thế thì nên đầu tư phần này.

Ba cách rẻ trước mắt, đắt về sau

Bỏ quy chuẩn sử dụng. Chỉ nhận tệp thiết kế, không nhận tài liệu hướng dẫn dùng. Không có quy chuẩn thì mỗi người trong công ty dùng một kiểu, sáu tháng sau bộ nhận diện lệch khỏi bản gốc, và số tiền đã bỏ ra thành lãng phí. Đây là khoản cắt trông vô hại nhất mà hậu quả rõ nhất.

Bỏ phần chiến lược, vào vẽ luôn. Giao thẳng yêu cầu vẽ mà không qua chẩn đoán. Khi ấy đẹp hay xấu trở thành chuyện khẩu vị, vì không có căn cứ nào để nói phương án này đúng hơn phương án kia. Đây là lý do phổ biến nhất khiến một dự án phải làm lại từ đầu sau một năm, và làm lại thì tốn gấp đôi.

Chọn báo giá thấp bất thường. Thấp hơn hẳn mặt bằng cho cùng một danh mục hạng mục. Chỗ mất thường không nằm trong báo giá: không chuyển quyền sở hữu, không giao tệp gốc, hình lấy từ kho mẫu nên có thể trùng với thương hiệu khác, và không ai nhận trách nhiệm khi có tranh chấp nhãn hiệu.

Nếu ngân sách thật sự chưa đủ

Sinh Vũ nói thẳng: có những giai đoạn chưa nên làm thương hiệu bài bản. Doanh nghiệp chưa xác định được sản phẩm lõi, chưa biết ai mua, hoặc đang đổi mô hình liên tục thì làm nhận diện lúc này gần như chắc chắn phải làm lại. Lúc đó khoản đầu tư đúng là để tiền vào việc tìm ra sản phẩm bán được, rồi mới dựng bộ mặt cho nó.

Còn nếu sản phẩm đã chạy và bài toán chỉ là ngân sách năm nay chưa dày, cách chia đợt ở đầu bài là con đường Sinh Vũ khuyên nhất.