Một buổi tư vấn là đủ, hay cần chuỗi nhiều buổi?

Một trong những câu hỏi Sinh Vũ nghe thường xuyên trước khi khách đặt lịch: "Chúng tôi cần một buổi để hiểu rõ hướng đi, hay phải đăng ký nhiều buổi mới hiệu quả?" Câu hỏi đúng, nhưng cách đặt câu hỏi đó thường đang nhìn vào sai biến số. Hình thức không quyết định hiệu quả. Vấn đề của Anh Chị mới quyết định.

Hai loại vấn đề cần hai hình thức khác nhau

Edgar Schein, tác giả của khung Process Consultation (tư vấn theo quy trình), phân biệt rõ hai loại can thiệp: chuyển giao kiến thức (knowledge transfer) và huấn luyện thay đổi hành vi (behavioral coaching). Cái trước có thể hoàn thành trong một phiên làm việc tập trung. Cái sau cần lặp lại, thực hành, và vòng phản hồi theo thời gian.

Trong thực hành tư vấn thương hiệu, điều này có nghĩa: nếu Anh Chị cần hiểu một khái niệm, phản biện một quyết định đang 80% định hình, hoặc xác nhận phạm vi trước khi ký dự án lớn, thì một buổi là đủ. Nhưng nếu mục tiêu là làm cho đội marketing và sales hiểu thương hiệu theo cùng một ngôn ngữ, hoặc thay đổi cách Founder ra quyết định trong giai đoạn tăng trưởng, thì một buổi chỉ là điểm khởi đầu.

Các yếu tố cần xem xét trước

• Mức độ rõ ràng của vấn đề: Câu hỏi đã được định nghĩa cụ thể chưa, hay Anh Chị vẫn đang tìm cách đặt câu hỏi đúng? Vấn đề còn mơ hồ thì một buổi sẽ dùng hết thời gian để định hình, còn rất ít thời gian cho giải pháp.
• Quy mô tác động: Quyết định chỉ liên quan đến Founder, hay cần cả đội thay đổi cách hiểu và cách làm? Nếu cần đội cùng thay đổi, một buổi với một người nghe sẽ không đủ để lan ra.
• Kỳ vọng đầu ra: Anh Chị muốn nghe góc nhìn rồi tự triển khai, hay cần được dẫn dắt từng bước trong quá trình thực thi? Hai kỳ vọng này cần hai hình thức hoàn toàn khác nhau.
• Năng lực nội bộ: Đội có người đủ năng lực tiếp nhận và vận hành sau buổi tư vấn đơn lẻ không? Nếu không có người chịu trách nhiệm thực thi, insight nhận được thường không đi đến đâu.

Lý do một buổi thường không đủ khi kỳ vọng quá cao

Malcolm Knowles, người đặt nền tảng cho lý thuyết học tập của người lớn (andragogy), chỉ ra rằng người lớn học hiệu quả hơn khi có khoảng thời gian thực hành giữa các phiên, gọi là spaced practice (thực hành giãn cách). Một buổi duy nhất thiếu vòng lặp này dễ khiến những gì được thảo luận không được đưa vào thực tế, không phải vì khách không hiểu mà vì chưa có cơ hội thử, vấp, và hiệu chỉnh.

Sinh Vũ quan sát thấy một khoảng cách thường gặp: sau buổi tư vấn, đội hiểu framework (khung phân tích) trên lý thuyết nhưng chưa biết vận dụng vào tình huống cụ thể của mình. Hiểu và làm được là hai mức khác nhau. Mức thứ hai cần nhiều hơn một buổi.

Lỗi thường gặp nhất

• Kỳ vọng một buổi giải quyết được vấn đề thương hiệu tích lũy nhiều năm. Vấn đề tích lũy lâu cần thời gian tương xứng để tháo gỡ.
• Không chuẩn bị trước buổi, dẫn đến mất phần lớn thời gian định hình vấn đề thay vì đi vào giải pháp.
• Sau buổi không chỉ định người chịu trách nhiệm thực thi, nên insight nằm trong file ghi chú và không được triển khai.
• Nhầm lẫn giữa số buổi và chất lượng: nhiều buổi không có cấu trúc cũng không hiệu quả hơn một buổi được chuẩn bị kỹ.

Góc nhìn của Sinh Vũ

Sinh Vũ coi buổi tư vấn 1-1 hai giờ như một buổi định hướng, không phải buổi giải quyết toàn bộ. Mục tiêu của buổi đó là làm cho vấn đề rõ hơn, không phải đưa ra bản kế hoạch hoàn chỉnh. Nếu sau đó vấn đề đã được định hình và cần đi sâu hơn, Sinh Vũ sẽ đề xuất Strategy Kickoff hoặc lộ trình Founder Coaching sáu buổi tùy theo nhu cầu thực tế.

Giá trị của tư vấn không đến từ framework được truyền đạt. Nó đến từ việc đội ngũ hiểu tại sao framework đó phù hợp với bối cảnh của họ, và biết phải làm gì khi tình huống thay đổi.

Quan điểm vận hành, Sinh Vũ Studio

Sinh Vũ không nhận workshop nhóm trên mười hai người vì chất lượng tương tác giảm khi quy mô tăng. Cùng lý do đó, Sinh Vũ không khuyến khích Anh Chị mua nhiều buổi chỉ vì "phòng hờ". Hình thức đúng xuất phát từ vấn đề rõ, không phải từ ngân sách dư.