Nhận diện và quy chuẩn là điều kiện tiên quyết

Hệ điều hành thương hiệu (brand operating system) là lớp vận hành bên trên, không phải lớp thay thế cho nhận diện và chiến lược. Xây lớp trên trước khi lớp dưới ổn định là lỗi kiến trúc, không phải lỗi thẩm mỹ. Kết quả là Anh / Chị tự động hóa sự lộn xộn thay vì tự động hóa sự nhất quán.

Hai thứ cần có trước

Sinh Vũ đặt hai điều kiện bắt buộc trước khi bắt đầu bất kỳ dự án hệ điều hành nào.

• A1: Bộ nhận diện hoàn chỉnh. Logo, màu sắc, font chữ, phong cách hình ảnh đã được thiết kế và chốt. Không còn tranh cãi nội bộ về việc "logo cũ hay logo mới", "màu này hay màu kia".
• A2: Quy chuẩn nhận diện thành văn bản. Một tài liệu thực dụng ghi rõ cách dùng và không được dùng, tham số kỹ thuật, các trường hợp áp dụng cụ thể. Không phải catalogue đẹp để trình bày, mà là hướng dẫn để người thực thi làm đúng mà không cần hỏi lại.

Lý do kỹ thuật rất cụ thể: khi Sinh Vũ xây template và công cụ trong hệ thống, mọi tham số màu sắc, font, logo đều phải lấy từ quy chuẩn đã xác định. Không có quy chuẩn thì không có gì để mã hóa vào hệ thống.

Khi nào sẵn sàng, khi nào chưa

Trường hợp có nhận diện nhưng chưa có quy chuẩn thành văn bản: có thể làm A2 song song trong giai đoạn khảo sát đầu của dự án, nhưng phải hoàn thành A2 trước khi bước sang giai đoạn xây dựng hệ thống thực sự.

Lỗi thường gặp

• Nghĩ hệ điều hành sẽ tự giải quyết sự không nhất quán. Không. Hệ thống khuếch đại những gì đã có. Nhận diện lộn xộn chạy qua hệ thống sẽ cho ra sự lộn xộn ở quy mô lớn hơn, nhanh hơn.
• Bỏ qua văn bản hóa quy chuẩn vì team đã "hiểu ngầm". Sự hiểu ngầm vỡ ngay khi có người mới gia nhập, hoặc khi người cũ nghỉ việc. Quy chuẩn phải là tài liệu, không phải ký ức tập thể.
• Làm brand guideline nặng thẩm mỹ, nhẹ thực dụng. Một quyển guideline đẹp nhưng không có phần "được làm / không được làm" cụ thể thì người thực thi không dùng được. Kết quả là họ tự đoán, và hệ điều hành xây trên nền tảng đó cũng không đáng tin.

Một nhận diện chưa hoàn chỉnh nhân rộng ra nhiều điểm tiếp xúc sẽ khuếch đại sự không nhất quán, không giảm nó.

Alina Wheeler, Designing Brand Identity

Góc nhìn của Sinh Vũ

Sinh Vũ không dùng điều kiện tiên quyết này để từ chối dự án. Nếu Anh / Chị chưa có A1 hoặc A2, Sinh Vũ sẽ kèm gói Brand Foundation vào trước, làm đủ nền tảng rồi mới chuyển sang xây hệ thống. Điều Anh / Chị cần biết rõ là cách này tăng cả thời gian lẫn chi phí so với trường hợp đã có nhận diện và quy chuẩn sẵn, vì hai việc không thể chạy hoàn toàn song song.

Điều Sinh Vũ không làm là bỏ qua điều kiện đó để bắt đầu nhanh hơn. Kinh nghiệm cho thấy làm hệ thống trên nền chưa sẵn sàng luôn tốn nhiều hơn ở giai đoạn sửa về sau, so với dành thêm thời gian làm đúng nền từ đầu.

Nếu Anh / Chị chưa chắc nhận diện của mình đã đủ chuẩn để bắt đầu chưa, đó là câu hỏi đầu tiên cần đưa ra trong buổi trao đổi ban đầu với Sinh Vũ, trước khi nói đến hệ điều hành.

Câu hỏi thường gặp

Nhận diện tôi đã có rồi nhưng chưa có quy chuẩn thành văn bản, có làm hệ điều hành được không?

Chưa được ngay. Quy chuẩn thành văn bản là phần bắt buộc vì khi xây template và công cụ trong hệ điều hành, mọi tham số màu sắc, font chữ, cách dùng logo đều phải lấy từ đó. Không có tài liệu gốc thì không có gì để mã hóa vào hệ thống. Bước cần làm trước là lập quy chuẩn, hoặc làm song song trong giai đoạn khảo sát đầu của dự án.

Nhận diện đang được thiết kế lại, có làm hệ điều hành đồng thời được không?

Không nên. Nếu nhận diện đang trong quá trình thay đổi, mọi thứ build vào hệ thống đều có thể lỗi thời trước khi dùng được. Cách đúng là chờ bản nhận diện mới được chốt và có quy chuẩn đi kèm, sau đó mới bắt đầu xây hệ điều hành.

Nếu chưa có nhận diện thì Sinh Vũ có nhận dự án hệ điều hành không?

Sinh Vũ không từ chối mà sẽ kèm gói Brand Foundation vào trước. Tuy nhiên Anh / Chị cần biết rõ điều này làm tăng cả thời gian lẫn chi phí so với trường hợp đã có nhận diện sẵn. Hai việc không thể chạy hoàn toàn song song vì đầu ra của phần nhận diện là đầu vào của phần hệ thống.